DOKUNMALI DÜĞME (TACT BUTTON) HAKKINDA

TACT_BUTTON, fiziksel dokunmalı anahtarların çalışma mantığına benzer şekilde basma ve bırakma anlarını komut durumuna dönüştürür. Dokunulduğunda kontrolcüye ON değeri, dokunma bırakıldığında OFF değeri gönderilir.

TACT_BUTTONTACT MODU • KOMUT HAZIR
TACTTOUCH COMMAND
ON1 / Girilen ON Değeri
→
OFF0 / Girilen OFF Değeri

Gerçek bir dokunmalı anahtarda butona basıldığında devre kapanır, bırakıldığında tekrar açılır. TACT_BUTTON da aynı temel kavramı SCADA/HMI komut mantığına taşır. citeturn0search0turn0search36

Önemli: TACT_BUTTON bir yalnızca görsel gösterim kontrolü olarak düşünülmemelidir. Kontrolcüye komut gönderdiği için yanlış etiket, yanlış ON/OFF değeri veya yanlış yetkilendirme proses davranışını etkileyebilir.

TEK ÇALIŞMA MODU: TACT

TACT_BUTTON yalnızca TACT modunda çalışır. Bu kullanıcı kontrolünde PUSH modu bulunmaz. Dolayısıyla sayfada PUSH seçeneği sunulmaz ve kontrolün çalışma modeli bir “darbeli PUSH” seçimi üzerinden anlatılmaz.

TACT — Bu kontrolün modu

Butona dokunulduğunda ON değeri gönderilir. Kullanıcı dokunmayı bıraktığında OFF değeri gönderilir. Bu, basılı tutulduğu sürece ON durumunun devam ettiği momentary davranıştır.

PUSH — Bu kontrolde yok

PUSH modu TACT_BUTTON'ın çalışma modu değildir. Bu nedenle TACT_BUTTON için PUSH/TACK arasında mod seçimi yapılmaz.

Temel kural

TACT_BUTTON = dokun → ON → basılı tut → bırak → OFF.

Bu davranış, endüstriyel HMI'larda kullanılan momentary button yaklaşımıyla uyumludur; basma State 1, bırakma State 0 olarak işlenebilir. citeturn0search4turn0search7

TACT Komut Dizisi

TACT_BUTTON'ın çalışma mantığını SCADA–kontrolcü iletişimi açısından aşağıdaki sıra ile düşünebiliriz. Kullanıcı tarafından girilen ON/OFF değerleri 1/0 olmak zorunda değildir; kontrolün yapılandırmasına göre farklı değerler kullanılabilir.

1Operatör dokunur
→
ON1 veya girilen ON değeri
→
OFF0 veya girilen OFF değeri
ON Değeri

Butona dokunulduğu anda kontrolcüye gönderilen değerdir. Varsayılan kullanım mantığında bu değer 1 olarak düşünülebilir.

OFF Değeri

Butondan dokunma kaldırıldığı anda kontrolcüye gönderilen değerdir. Varsayılan kullanım mantığında bu değer 0 olarak düşünülebilir.

TACT çalışma modeli:
DOKUN → ON DEĞERİ
BASILI TUT → ON DURUMU
BIRAK → OFF DEĞERİ

Not: Verilen TACT_BUTTON kaynak kodunda ayrı bir PUSH modu veya PUSH'a özgü zaman aralığı özelliği bulunmamaktadır. Bu sayfa, kullanıcı tarafından tanımlanan TACT davranışını esas alır.

Yetkilendirme — Kritik Güvenlik Katmanı

TACT_BUTTON kontrolcüye doğrudan komut gönderebildiği için AuthorizationLevel özelliği kritik öneme sahiptir. Bir HMI butonunun sadece ekranda görünmesi ile komutu çalıştırabilmesi aynı şey değildir; komut gönderebilen işlevler için kullanıcı haklarının sınırlandırılması endüstriyel HMI güvenliğinde önemli bir yaklaşımdır. Siemens de HMI kullanıcı yönetimi, roller ve işlev haklarıyla erişimin sınırlandırılmasını vurgulamaktadır. citeturn0search2turn0search37

TACT_BUTTON kaynak kodunda beş yetki düzeyi tanımlanmıştır. Hangi seviyenin komut gönderebileceği, uygulamanın proses riskine ve kurumun yetki modeline göre belirlenmelidir.

Yetki YokNone
İzlemeMonitor
İşletmeOperation
MühendislikEngineering
Süper KullanıcıSuperuser

Yetki kontrolü göz ardı edilmemelidir

Yanlış yetkilendirilmiş bir kullanıcının dokunmalı düğmeyi çalıştırması, bağlı kontrolcüde istenmeyen bir işlemi tetikleyebilir. Özellikle motor, pompa, vana, hareketli ekipman veya proses başlatma/durdurma komutlarında yetkilendirme; etiket bağlantısı ve kontrolcü güvenlik mantığıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Buton Görünümü ve Durumları

TACT_BUTTON kaynak kodunda normal ve basılı durum için ayrı metin ve renk özellikleri bulunur. Bu özellikler, operatörün butonun o anda dokunulmuş durumda olup olmadığını görsel olarak ayırt etmesini sağlar.

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
ButtonShape Buton Şekli Circular Butonun geometrik şeklini belirler.
ButtonAlpha Buton Alfa 20 Buton görünümünde kullanılan alfa değeridir.
ButtonLabelEffect Buton Etiket Efekti true Buton etiketine görsel efekt uygulanıp uygulanmayacağını belirler.
DefaultText Varsayılan Metin TACT Buton normal durumda iken görüntülenen metindir.
PressedText Preslenmiş Metin TACT Butona dokunulduğunda görüntülenen metindir.
DefaultColor Varsayılan Renk Red Butonun normal durum rengidir.
PressedColor Bastırılmış Renk Lime Butonun basılı durum rengidir.
DefaultTextColor Varsayılan Metin Rengi Black Normal durumdaki metin rengidir.
PressedTextColor Preslenmiş Metin Rengi Black Basılı durumdaki metin rengidir.

Buton Şekli — Seçenekler Kümesi

Teknik Değer Türkçe
Circular Daire
Rectangular Dikdörtgen
Elliptical Elips

Genel Özellikler

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi TACT_BUTTON Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar.
UCName Kontrol Adı — Kontrol örneğinin adını belirtir.
GROUPID Grup Kimliği "" Kontrolün ait olduğu grup kimliğidir.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün varsayılan güncelleme aralığıdır.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Genel sayısal gösterim ayarıdır.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı/ön plan rengidir.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 42 pt Kontrolün temel yazı tipini belirler.
LevelThreshold Düzey Eşiği 0.5 Kaynak kodunda tanımlanan düzey eşiğidir; verilen kod ayrıntılı algoritmayı açıklamamaktadır.

AuthorizationLevel — Seçenekler Kümesi

AuthorizationLevel, TACT_BUTTON'ın çalıştırılmasına ilişkin kullanıcı yetki düzeyini belirler. Kaynak kodundaki varsayılan değer Monitor seviyesidir.

Teknik Değer Türkçe Karşılığı Açıklama
None Yetki Yok Yetkilendirme seviyesi verilmez.
Monitor İzleme Kaynak kodundaki varsayılan yetki seviyesidir.
Operation İşletme İşletme seviyesindeki kullanıcılar için kullanılabilir.
Engineering Mühendislik Mühendislik seviyesindeki kullanıcılar için kullanılabilir.
Superuser Süper Kullanıcı Kaynak kodunda tanımlanan en yüksek yetki seviyesidir.

SCADA Ekranlarında Kullanım Alanları

TACT_BUTTON'ın kullanım alanı, bağlı olduğu etiketin kontrolcü tarafındaki işlevine göre değişir. TACT yaklaşımı özellikle operatörün bir komutu basma süresince etkin tutması ve bırakma ile sonlandırması gereken senaryolarda anlamlıdır. Benzer momentary HMI butonlarında aynı prensip, basmada 1 ve bırakmada 0 gibi durum geçişleriyle uygulanmaktadır. citeturn0search4turn0search10

Başlatma / Tetikleme

Operatörün dokunduğu süre boyunca etkin olan bir komut girişini kontrolcüye aktarmak.

Manuel İşletme

Bir ekipmanın manuel kumanda girişini dokunma süresiyle ilişkilendirmek.

Momentary Komut

Komutun basma ve bırakma olaylarıyla iki ayrı duruma çevrilmesi gereken uygulamalarda kullanmak.

Yetkili İşletme

Komut gönderebilen bir kullanıcı kontrolünü tanımlı yetki seviyeleriyle sınırlandırmak.

Not: Bu kullanım örnekleri TACT_BUTTON'ın belirli bir ekipmana özel olduğunu göstermez. Gerçek proses davranışı, butonun bağlandığı etiket ve kontrolcü programı tarafından belirlenir.

Önerilen Yapılandırma Sırası

Komut gönderen bir kullanıcı kontrolünde görsel tasarımdan önce bağlantı, ON/OFF değerleri ve yetkilendirme mantığının doğrulanması önemlidir.

1. TACT_BUTTON eklenir
2. Komut etiketi belirlenir
3. ON ve OFF değerleri doğrulanır
4. Yetki düzeyi belirlenir
5. Normal / basılı görünüm yapılandırılır
6. Kontrollü test gerçekleştirilir

Devreye alma uyarısı

TACT_BUTTON gerçek bir kontrolcü komutuna bağlanmadan önce test ortamında veya kontrollü bir devreye alma prosedürü içinde doğrulanmalıdır. Butonun ekranda doğru renk değiştirmesi, kontrolcüdeki komutun proses açısından doğru olduğu anlamına gelmez.

Sonuç

TACT_BUTTON (DOKUNMALI DÜĞME), SCADA ekranında kontrolcüye basma ve bırakma durumlarını doğrudan komuta dönüştüren, tek modlu TACT çalışma mantığına sahip bir kullanıcı kontrolüdür.

En kısa tanım:
DOKUN → ON
BASILI TUT → ON DURUMU
BIRAK → OFF Bu kontrol için PUSH modu yoktur. Doğru etiket, doğru ON/OFF değerleri ve uygun AuthorizationLevel birlikte değerlendirilmelidir.
← Önceki İçeriğe Dön