EOS OPC UA Sunucusu Nedir?

EOS OPC UA Sunucusu, EOS uygulamaları tarafından toplanan veya işlenen verileri OPC UA Server olarak dış sistemlere sunan bir haberleşme bileşenidir.

Sunucu, OPC UA Client uygulamalarının bağlanabileceği bir OPC UA endpoint üzerinden hizmet verir.

EOS içerisindeki veriler, OPC UA'nın Address Space yapısı içerisinde Node olarak oluşturulur.

Bu Node'lar içerisinde veri adı, veri tipi, açıklama, erişim özellikleri ve diğer OPC UA özellikleri tanımlanarak istemci uygulamalarının verileri standart bir yapıda keşfetmesine ve kullanmasına olanak sağlanır.

Nasıl Çalışır?

EOS OPC UA Sunucusu, EOS içerisinde bulunan veri ve grup yapısını kullanarak bir OPC UA Address Space oluşturur.

Grup yapıları OPC UA Address Space içerisinde hiyerarşik klasörler olarak oluşturulur.

EOS veri noktaları ise bu hiyerarşinin altında OPC UA Variable Node'ları olarak oluşturulur.

EOS sistemindeki güncel değerler, oluşturulan OPC UA Variable Node'larına aktarılır ve istemci uygulamalarının güncel verilere erişmesi sağlanır.

EOS Verileri

EOS sistemlerinde bulunan gerçek zamanlı veriler OPC UA Server için kaynak olarak kullanılır.

Address Space

EOS grup ve veri yapısı, OPC UA Address Space içerisinde hiyerarşik bir yapı oluşturur.

OPC UA Node'ları

EOS veri noktaları, OPC UA Variable Node'ları olarak sunulur.

Veri Güncelleme

EOS içerisindeki güncel değerler OPC UA Node'larına aktarılır ve güncel veriler istemciler tarafından okunabilir.

OPC UA Address Space

EOS OPC UA Sunucusu, EOS içerisindeki grup ve veri yapısını OPC UA Address Space içerisinde hiyerarşik bir yapıya dönüştürür.

En üst seviyede EOS'a ait kök yapı oluşturulur. Bunun altında EOS içerisinde tanımlanan gruplar ve alt gruplar kullanılarak hiyerarşik şekilde yapılandırılır.

Veri noktaları ise ilgili grup altında OPC UA Variable Node olarak oluşturulur.

EOS Yapısı OPC UA Yapısı Açıklama
EOS Kökü Object / Folder OPC UA Address Space içerisinde üst seviye yapı
Grup NodeObject Hiyerarşik grup yapısı
Alt Grup NodeObject Üst gruba bağlı alt yapı
Veri / TAG NodeVariable Gerçek zamanlı veri noktası

OPC UA Veri Node'ları

EOS içerisindeki veri noktaları, OPC UA Variable Node olarak oluşturulur. Her veri için benzersiz bir NodeId oluşturulur.

Veri adı, OPC UA Client uygulamalarının adres alanını keşfetmesi sırasında kullanılabilen BrowseName ve kullanıcı arayüzlerinde görünen DisplayName olarak kullanılır.

Veri açıklaması ise OPC UA Node'un Description alanında tutulur.

OPC UA Özelliği EOS OPC UA Sunucusu
NodeId Her veri için benzersiz Node kimliği
BrowseName EOS veri adı
DisplayName EOS veri adı
Description Veri açıklaması / ek bilgi
AccessLevel CurrentRead ve HistoryRead
Historizing Aktif

Sunucu Yapılandırması

EOS OPC UA Sunucusunun çalışma parametreleri EOS SCADA Proje Ayarları üzerinden yapılandırılır. Sunucunun hangi IP adresi üzerinde çalışacağı, OPC UA istemcilerinin bağlanacağı port ve veri güncelleme aralığı proje ayarlarında belirlenebilir.

Parametre Açıklama Varsayılan Değer
IP Adresi OPC UA Sunucusunun istemci bağlantılarını kabul etmek üzere dinleyeceği IP adresidir. opc.tcp://IP_Adresi (Proje Ayarına bağlı)
OPC UA Portu OPC UA istemcilerinin EOS OPC UA Sunucusuna bağlanmak için kullanacağı TCP portudur. Varsayılan 7718
Veri Tipi OPC UA üzerinden sunulacak EOS SCADA verilerinin kapsamını belirler. All, Digital, Analog veya Selected seçeneklerinden biri
Güncelleme Aralığı EOS SCADA verilerinin OPC UA Sunucusu tarafından kontrol edilme ve değişen değerlerin OPC UA istemcilerine sunulma aralığını belirler. Varsayılan 1 saniye

OPC UA Portu, OPC UA istemcilerinin EOS OPC UA Sunucusuna bağlanacağı TCP portunu belirler. Bu değer, ihtiyaç halinde Proje Ayarları üzerinden değiştirilebilir.

Güncelleme Aralığı varsayılan olarak 1 saniye olarak ayarlanmıştır. Bu süre, EOS SCADA verilerinin OPC UA Sunucusu tarafından kontrol edilme ve güncel değerlerin OPC UA istemcilerine aktarılma sıklığını belirler.

OPC UA Sunucusu başlatıldığında, Proje Ayarlarında belirlenen IP adresi ve port üzerinde OPC UA istemci bağlantılarını kabul edecek şekilde çalışmaya başlar. İstemciler sunucuya bağlanarak sunulan veri noktalarına erişebilir ve desteklenen OPC UA mekanizmaları üzerinden bu verileri izleyebilir.

Desteklenen Veri Tipleri

EOS OPC UA Sunucusu, EOS içerisinde kullanılan farklı sayısal ve Boolean veri tiplerini uygun OPC UA veri tipleriyle eşleştirerek sunar.

Boolean

True / False değerleri OPC UA Boolean veri tipi olarak sunulur.

Integer Tipleri

SInt, USInt, Int, UInt, DInt, UDInt, LInt ve ULInt veri tipleri desteklenir.

Float

EOS Real veri tipi, OPC UA Float veri tipi olarak sunulur.

Double

EOS Double veri tipi, OPC UA Double veri tipi olarak sunulur.

EOS Veri Tipi OPC UA Veri Tipi
Bool Boolean
Sint SByte
Usint Byte
Int Int16
Uint UInt16
Dint Int32
Udint UInt32
Lint Int64
Ulint UInt64
Real Float
Double Double

Sunulacak Verilerin Seçilmesi

EOS OPC UA Sunucusu, EOS içerisinde bulunan tüm verilerin zorunlu olarak OPC UA üzerinden sunulmasını gerektirmez. Sunulacak veri grubu yapılandırmaya göre belirlenebilir.

Tüm Veriler

Uygun durumdaki tüm veriler OPC UA Address Space içerisinde sunulabilir.

Dijital Veriler

Dijital / Integer türündeki veriler seçilerek sunulabilir.

Analog Veriler

Real / Double gibi analog veri tipleri seçilerek sunulabilir.

Seçilen Veriler

Yalnızca kullanıcı tarafından seçilen veriler OPC UA Address Space içerisinde oluşturulabilir.

OPC UA Node Yapısı

EOS OPC UA Sunucusu, EOS SCADA veri ağacındaki grup yapısını kullanarak OPC UA Address Space içerisinde Node'lar oluşturur. Node yapısı, üst grup, alt grup ve veri adının hiyerarşik olarak oluşturulmasıyla meydana gelir.

ÜST_GRUP / ALT_GRUP / VERİ_ADI

Örneğin EOS SCADA veri ağacında Santral / Türbin1 / AktifGüç şeklinde bir yapı bulunuyorsa OPC UA Address Space içerisinde aşağıdaki gibi bir Node hiyerarşisi oluşturulabilir:

Santral
 └── Türbin1
      └── AktifGüç

Bu yapıda grup ve alt grup seviyeleri Object Node, veri noktaları ise Variable Node olarak oluşturulur.

Örneğin AktifGüç veri noktası OPC UA tarafında bir Variable Node olarak sunulur ve ilgili Node içerisinde veri değeri, veri tipi ve diğer OPC UA özellikleri bulunur.

Bu yapı sayesinde OPC UA Address Space hiyerarşisi ile EOS SCADA veri hiyerarşisi arasında doğrudan bir ilişki kurulabilir.

Gerçek Zamanlı Veri Güncelleme

EOS OPC UA Sunucusu, EOS içerisindeki güncel değerleri OPC UA Variable Node'larına aktarır.

Güncelleme işlemi, OPC UA Server için belirlenen yenileme aralığı kullanılarak sürekli olarak gerçekleştirilir.

EOS veri noktasının mevcut değeri değiştiğinde, ilgili OPC UA Node'unun değeri güncellenir.

Veri ile birlikte EOS içerisindeki okuma zaman damgası da OPC UA DataValue yapısında kullanılabilir.

OPC UA Haberleşmesi

EOS OPC UA Sunucusu, TCP/IP tabanlı OPC UA Binary haberleşme profili üzerinden OPC UA Client uygulamalarına hizmet verir.

Sunucunun TCP portu EOS uygulaması içerisindeki OPC UA Server yapılandırması üzerinden belirlenebilir.

Parametre Açıklama
Endpoint OPC UA Client bağlantı noktası
TCP Port OPC UA Server tarafından kullanılan TCP port
Transport Profile OPC UA Binary
Session OPC UA Client oturumları

Veri Kalitesi ve StatusCode

EOS OPC UA Server yalnızca değer aktarımı yapmaz. Değerin OPC UA içerisinde hangi durumda olduğunu belirlemek için StatusCode bilgisi de oluşturulur.

Başarılı dönüşümlerde veri Good StatusCode ile sunulur. Verinin beklenen veri tipine dönüştürülememesi veya uygun aralıkta olmaması gibi durumlarda uygun Bad StatusCode kullanılır.

Durum OPC UA Status Açıklama
Geçerli veri Good TAG değeri başarıyla OPC UA veri tipine dönüştürülmüştür.
Veri tipi problemi BadTypeMismatch TAG için beklenen veri tipi belirlenememiştir.
Değer problemi BadOutOfRange TAG değeri uygun veri tipine veya aralığa dönüştürülememiştir.

OPC UA Client Uygulamaları

EOS OPC UA Sunucusu, OPC UA standardını destekleyen istemci uygulamalarının EOS verilerine erişebilmesini sağlar.

  • SCADA sistemleri
  • PLC sistemleri
  • HMI uygulamaları
  • MES sistemleri
  • Enerji izleme sistemleri
  • OPC UA Client uygulamaları
  • Endüstriyel veri toplama sistemleri
  • Üst seviye kontrol sistemleri
  • Enerji yönetim sistemleri
  • Endüstriyel veri entegrasyonu

OPC UA Client uygulamaları, EOS tarafından oluşturulan Address Space'i browse ederek veri Node'larına ulaşabilir, güncel değerleri okuyabilir ve desteklenen mekanizmalar üzerinden veri değişikliklerini izleyebilir.

EOS Yazılımları ile Entegrasyon

EOS OPC UA Sunucusu, EOS ekosistemindeki uygulamalara entegre şekilde çalışacak biçimde tasarlanmıştır.

Sunucu, EOS sisteminde bulunan gerçek zamanlı verileri doğrudan EOS veri yapısından alarak OPC UA Address Space içerisinde oluşturulan Node'lara aktarır.

EOS içerisindeki grup yapısı, OPC UA tarafında hiyerarşik bir yapı olarak korunur. Böylece OPC UA Client uygulaması, EOS içerisindeki veri organizasyonunu daha anlaşılır bir şekilde görüntüleyebilir.

Bu entegrasyon sayesinde EOS tarafından toplanan veya işlenen veriler için ayrıca farklı bir veri aktarım uygulaması geliştirmeye gerek kalmadan OPC UA üzerinden erişim sağlanabilir.

Teknik Özellikler

Özellik EOS OPC UA Sunucusu
Haberleşme OPC UA
Çalışma modeli OPC UA Server
Transport Profile OPC UA Binary
Address Space Desteklenir
Object Node Grup ve hiyerarşi yapısı
Variable Node EOS veri noktaları
BrowseName EOS veri adı
DisplayName EOS veri adı
Veri tipleri Boolean, Integer, Float, Double
CurrentRead Desteklenir
Anonymous Desteklenir
Veri seçimi Tümü / Dijital / Analog / Seçilen
Veri yenileme Yapılandırılabilir

Kullanım Alanları

  • SCADA sistemleri
  • PLC sistemleri
  • HMI uygulamaları
  • MES sistemleri
  • Enerji izleme
  • Enerji yönetim sistemleri
  • Endüstriyel veri toplama
  • Üst seviye kontrol sistemleri
  • Veri analizi uygulamaları
  • OPC UA Client uygulamaları

EOS OPC UA Sunucusu, EOS sistemlerinde bulunan gerçek zamanlı endüstriyel verilerin OPC UA standardını destekleyen farklı sistemler tarafından kullanılmasını kolaylaştırır.

Özet

EOS OPC UA Sunucusu, EOS sistemlerinde bulunan gerçek zamanlı endüstriyel verilerin OPC UA üzerinden farklı sistemlere aktarılmasını sağlayan entegre bir OPC UA Server bileşenidir.

EOS içerisindeki grup yapısı, OPC UA Address Space içerisinde hiyerarşik Node yapısına dönüştürülür. Veri noktaları ise OPC UA Variable Node'ları olarak sunulur.

Boolean, farklı Integer tipleri, Float ve Double gibi veri tipleri OPC UA tarafında uygun veri tipleri ile eşleştirilir.

EOS verileri güncellendikçe OPC UA Node değerleri de güncellenir ve desteklenen DataChange mekanizması üzerinden istemcilere bildirilebilir.

Anonymous ve Username tabanlı kullanıcı erişiminin yanı sıra farklı OPC UA Security Policy seçenekleri ve uygulama sertifikası desteği sayesinde EOS verileri, OPC UA destekleyen endüstriyel sistemlerle güvenli haberleşme senaryolarında kullanılabilir.

Bu yapı sayesinde EOS sistemleri, OPC UA standardını destekleyen PLC, SCADA, HMI, MES ve diğer endüstriyel uygulamalarla doğrudan entegre edilebilir.