TXT Veri İletişimi

TXT veri iletişimi, iki veya daha fazla uygulamanın veri alışverişini bir metin dosyası üzerinden gerçekleştirmesine dayanır. Bir uygulama veriyi dosyaya yazar, diğer uygulama ise bu dosyayı okuyarak verileri kullanır.

Örneğin bir kontrolcü veya simülasyon uygulaması sıcaklık, basınç, hız, güç veya durum bilgilerini bir TXT dosyasına yazabilir. SCADA uygulaması ise belirli aralıklarla bu dosyayı okuyarak değerleri kendi veri noktalarına aktarabilir.

Bu yaklaşımda özel bir haberleşme sunucusu, protokol dönüştürücü veya veritabanı kullanılması zorunlu değildir. Verinin ortak olarak erişilebildiği bir dosya, sistemler arasında basit bir veri alışveriş noktası olarak kullanılabilir.

TXT yöntemi, teknik olarak MODBUS, OPC UA veya IEC 60870 gibi standartlaştırılmış bir endüstriyel haberleşme protokolü değildir. Daha çok dosya tabanlı veri alışverişi yaklaşımıdır. Bununla birlikte basitliği nedeniyle özellikle geliştirme, test ve simülasyon çalışmalarında oldukça kullanışlıdır.

TXT iletişiminde temel fikir oldukça basittir. Veri üreticisi bir text dosyasına veri yazar, veri tüketicisi ise aynı dosyayı okuyarak verileri işler.

TXT dosyalarının en önemli avantajlarından biri, veri formatının uygulamanın ihtiyaçlarına göre kolayca belirlenebilmesidir. Bununla birlikte, iki tarafın aynı format üzerinde anlaşması gerekir.

Örneğin her satır bir veri noktası olacak şekilde aşağıdaki gibi basit bir yapı kullanılabilir:

Temperature=24.5
Pressure=6.8
Power=1250
PumpStatus=1

Bir başka yöntemde değerler virgül, noktalı virgül veya başka bir ayraç ile ayrılabilir:

Temperature;24.5
Pressure;6.8
Power;1250
PumpStatus;1

Daha karmaşık uygulamalarda tarih, saat, veri adı, değer ve kalite bilgisi gibi alanlar aynı satırda tutulabilir. Böylece basit bir text dosyası, küçük ölçekli bir veri alışveriş formatı olarak kullanılabilir.

TXT dosyaları özellikle küçük ölçekli veri alışverişlerinde, geliştirme çalışmalarında ve test ortamlarında SCADA ile diğer uygulamalar arasında köprü görevi görebilir.

Örneğin bir simülasyon uygulaması her saniye yeni ölçüm değerlerini TXT dosyasına yazabilir. SCADA sistemi ise bu dosyayı belirli aralıklarla okuyarak değerleri gerçek bir saha cihazından geliyormuş gibi işleyebilir.

Bu yaklaşım sayesinde gerçek PLC, RTU veya sensör donanımı hazır olmadan SCADA ekranları, alarm mekanizmaları, trendler ve veri kayıt sistemleri test edilebilir.

Benzer şekilde bir SCADA sistemi tarafından üretilen veriler de başka bir yazılım tarafından TXT dosyası üzerinden okunabilir. Böylece basit uygulamalar arasında düşük karmaşıklıklı bir veri alışveriş kanalı oluşturulabilir.

TXT veri iletişiminin önemli kullanım alanlarından biri yazılım geliştirme sürecidir. Gerçek saha cihazlarına erişimin mümkün olmadığı durumlarda, bir text dosyası basit bir veri kaynağı olarak kullanılabilir.

Örneğin bir test uygulaması aşağıdaki gibi davranabilir:

1. TXT dosyasındaki mevcut değerleri okur.
2. Değerleri belirlenen kurallara göre değiştirir.
3. Yeni değerleri tekrar TXT dosyasına yazar.
4. SCADA uygulaması dosyadaki değişiklikleri algılar.
5. SCADA değerleri ekran, alarm, trend ve kayıt sistemlerine aktarır.

Bu nedenle TXT yöntemi, EOS yazılımının geliştirme sürecindeki ilk haberleşme yaklaşımlarından biri olarak ayrı bir yere sahiptir. Günümüzde daha gelişmiş endüstriyel protokoller kullanılsa da, bu basit yaklaşım geliştirme ve test amacıyla hâlâ faydalı olabilir.

TXT dosyası kullanılırken veri alışverişinin güvenilirliği, kullanılan uygulamaların dosyaya erişim biçimine bağlıdır. Özellikle aynı dosyanın bir uygulama tarafından yazılırken başka bir uygulama tarafından okunması durumunda dikkatli bir erişim yöntemi kullanılmalıdır.

Dosyanın tamamı yazılmadan okunması, eksik veri alınması veya iki uygulamanın aynı anda dosyayı değiştirmeye çalışması gibi problemler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle daha güvenilir uygulamalarda geçici dosya kullanımı, dosya kilitleme, tamamlanma işareti, zaman damgası veya checksum gibi uygulama seviyesinde yöntemler kullanılabilir. Özellikle kritik endüstriyel sistemlerde TXT yönteminin sınırlamaları dikkate alınmalıdır.

TXT veri iletişimi ile MODBUS, OPC UA, IEC 60870, IEC 61850 veya MQTT gibi endüstriyel haberleşme protokolleri aynı amaçla değerlendirilmemelidir.

Endüstriyel protokoller; adresleme, veri tipleri, zaman aşımı, hata kontrolü, bağlantı yönetimi, veri kalitesi ve benzeri konularda belirlenmiş kurallar sunar. TXT yaklaşımında ise bu kurallar büyük ölçüde uygulamayı geliştiren kişi tarafından belirlenir.

Bu bölümde TXT dosyaları üzerinden veri üretmek, okumak, yazmak, izlemek ve SCADA uygulamalarıyla test etmek için geliştirilen araçlar paylaşılacaktır.

Araçlar; TXT tabanlı veri üreticileri, test uygulamaları, dosya izleme araçları, örnek uygulamalar ve geliştiricilere yardımcı olacak çeşitli araçlardan oluşabilir.

TXT tabanlı veri iletişimi, modern endüstriyel haberleşme protokollerinin sunduğu gelişmiş özelliklere sahip değildir. Buna karşılık son derece basit olması, verilerin doğrudan görülebilmesi ve neredeyse her yazılım tarafından kullanılabilmesi önemli avantajlardır.

Özellikle SCADA, veri toplama ve otomasyon yazılımlarının geliştirilmesi sırasında gerçek cihazlara ihtiyaç duymadan test ortamı oluşturmak için kullanılabilir.

EOS yazılımının ilk geliştirme dönemlerinde kullanılan bu yaklaşım, yazılımın gelişim sürecinin bir parçası olarak korunmuş ve basit veri alışverişi ile test uygulamalarında kullanılabilecek bir yöntem olarak değerlendirilmiştir.

TXT veri iletişimi, EOS yazılımları veya teknik içerikler hakkında iletişime geçebilirsiniz.

• benanbasoglu@gmail.com
• ANKARA