LIVEDB

LIVEDB, EOS SCADA yazılımlarında kullanılan bir canlı veri paylaşım özelliğidir. SCADA Runtime tarafından toplanan ve arşivlenen endüstriyel verilerin, kullanıcı tarafından belirlenen zaman aralıklarında başka uygulamalar tarafından erişilebilecek bir veritabanı tablosunda güncel tutulmasını sağlar.

Bu yöntemde SCADA bilgisayarı üzerinde çalışan EOS SCADA Runtime, saha cihazlarından aldığı verileri işler ve arşivler. LIVEDB aktif olduğunda ise bu verilerin güncel değerleri ayrıca ANLIK_DURUM adı verilen bir veri yapısında tutulur.

Böylece SCADA sisteminin topladığı verilere ihtiyaç duyan başka bir uygulama, doğrudan SCADA haberleşme katmanına bağlanmak yerine LIVEDB veri kaynağını okuyabilir.

Örneğin başka bir SCADA, raporlama uygulaması, veri analiz yazılımı, web uygulaması veya özel olarak geliştirilmiş bir bilgisayar programı LIVEDB üzerinden güncel proses verilerine erişebilir.

LIVEDB aktif hale getirildiğinde EOS SCADA'nın ana veritabanı altında ANLIK_DURUM adlı canlı veri yapısı oluşturulur.

Bu yapıda temel olarak veri kimliği, güncel değer ve zaman damgası bilgileri tutulur. SCADA tarafından arşivlenen verilerin güncel değerleri ve zaman bilgileri bu tabloda sürekli olarak güncellenir.

LIVEDB'nin temel yaklaşımı, geçmişteki bütün değerleri bu tabloda saklamak yerine her veri noktasının güncel durumunu kolayca erişilebilir bir yapı içerisinde tutmaktır.

LIVEDB'nin çalışma mantığı oldukça basittir. Saha cihazlarından gelen veriler önce EOS SCADA tarafından toplanır. SCADA Runtime bu verileri kendi normal çalışma ve arşivleme mekanizmaları içerisinde işler.

LIVEDB ise bu verilerin başka uygulamalara sunulabilmesi için ayrı bir canlı veri katmanı oluşturur.

LIVEDB'nin önemli kullanım alanlarından biri, SCADA bilgisayarı dışında da veri arşivleri oluşturulabilmesidir.

Örneğin SCADA Runtime'ın çalıştığı bilgisayar üzerindeki canlı veriler, ağ üzerinde bulunan başka bir bilgisayar tarafından okunabilir ve bu bilgisayar kendi veritabanına veya kendi arşivleme sistemine kayıt yapabilir.

Böylece tek bir SCADA bilgisayarında bulunan verilerin farklı sistemlerde kullanılmasına ve gerektiğinde farklı amaçlarla ayrı arşivlerin oluşturulmasına olanak sağlanır.

LIVEDB tasarımının temel fikirlerinden biri, bir SCADA sisteminin topladığı verileri başka sistemlere komut gönderme zorunluluğu olmadan sunabilmesidir.

Bu yaklaşımda veri kaynağı olan SCADA sistemi prosesin kontrolünü kendi üzerinde tutmaya devam eder. Harici uygulamalar ise yalnızca kendilerine sunulan canlı verileri okuyarak izleme, analiz veya raporlama işlemlerini gerçekleştirebilir.

Bu nedenle LIVEDB; özellikle izleme, veri paylaşımı, analiz ve raporlama amaçlı uygulamalar için basit bir entegrasyon katmanı olarak değerlendirilebilir.

LIVEDB'nin ilk tasarım fikirlerinden biri, SCADA sistemindeki verilerin farklı bilgisayarlar tarafından yalnızca izlenebilmesini ve bu veriler üzerinden ayrı veri kayıtlarının oluşturulabilmesini sağlayan basit bir yapı oluşturmaktı.

Bu açıdan LIVEDB'nin dağıtılmış veri kullanımına yönelik bir tasarım fikrinden yararlandığı söylenebilir. Ancak LIVEDB teknik anlamda bir blockchain sistemi değildir.

Blockchain sistemlerinde bulunan dağıtık mutabakat, blok zinciri, kriptografik doğrulama ve değişmez kayıt gibi mekanizmalar LIVEDB'nin temel çalışma prensibinin bir parçası değildir.

LIVEDB'nin amacı daha basittir: SCADA tarafından üretilen canlı verileri, başka sistemlerin güvenli ve kolay bir şekilde okuyabileceği ortak bir veri kaynağı haline getirmek.

EOS SCADA içerisinde LIVEDB özelliğini aktif hale getirmek için Ana Veri Tabanı ile ilgili genel ayarlar bölümündeki LiveDBActive seçeneğinin True olarak ayarlanması gerekir.

• Ek bir endüstriyel haberleşme protokolü geliştirmeden veri paylaşımı sağlar.
• Verilere doğrudan Firebird veritabanı üzerinden erişilebilmesini sağlar.
• Başka bir SCADA sisteminin veri kaynağı olarak kullanılabilir.
• Web uygulamaları ve özel yazılımlarla entegre edilebilir.
• SCADA bilgisayarından bağımsız veri arşivlerinin oluşturulmasına yardımcı olabilir.
• Basit yapısı nedeniyle geliştirme ve test çalışmalarında kullanılabilir.
• İzleme amaçlı uygulamalar için anlaşılması kolay bir veri paylaşım modeli sunar.

LIVEDB, özellikle basit veri paylaşımı ve izleme amaçları düşünülerek geliştirilmiş bir yöntemdir. Bu nedenle kullanım senaryosuna göre bazı sınırlamalar dikkate alınmalıdır.

• LIVEDB standart bir endüstriyel haberleşme protokolü değildir.
• Gerçek zamanlı kontrol veya komut gönderme amacıyla tasarlanmamıştır.
• Canlı tablo esas olarak güncel durum bilgisini paylaşmak için kullanılır.
• Ağ üzerinden erişim için uygun Firebird, Windows ve ağ yapılandırmasının yapılması gerekir.
• Çok büyük veri hacimleri veya çok yüksek sorgu frekansları için özel bir veri mimarisi değerlendirilmelidir.
• Kritik uygulamalarda erişim yetkileri, yedeklilik, veri güvenliği ve veritabanı yönetimi ayrıca ele alınmalıdır.

LIVEDB ile çalışmak, canlı verileri incelemek, Firebird veritabanlarına erişmek veya LIVEDB veri kaynaklarını test etmek için kullanılabilecek araçlar burada paylaşılacaktır.

Bu bölüm ilerleyen dönemde EOS tarafından geliştirilen yardımcı uygulamalar, örnek programlar, test araçları ve diğer LIVEDB yazılımlarıyla genişletilecektir.

LIVEDB, karmaşık bir haberleşme protokolüne ihtiyaç duymadan SCADA tarafından toplanan verilerin başka uygulamalara aktarılmasını sağlayan sade bir yaklaşım sunar.

SCADA Runtime tarafından oluşturulan canlı verilerin Firebird tabanlı bir tablo üzerinden paylaşılması, farklı bilgisayarlardaki yazılımların aynı proses verilerini kullanmasına olanak sağlar.

Bu yönüyle LIVEDB; SCADA sistemleri, veri arşivleme uygulamaları, raporlama yazılımları, analiz araçları ve özel olarak geliştirilen endüstriyel uygulamalar arasında basit bir veri paylaşım katmanı olarak kullanılabilir.

LIVEDB'nin temel yaklaşımı basittir: SCADA veriyi toplar, canlı tabloyu günceller; diğer uygulamalar ise bu tabloyu okuyarak ihtiyaç duydukları veriyi kullanır.

EOS yazılımları, LIVEDB veya teknik içerikler hakkında iletişime geçebilirsiniz.

• benanbasoglu@gmail.com
• ANKARA