SHAPE NEDİR?

ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE), SCADA ekranlarında farklı geometrik şekiller oluşturmak ve bu şekilleri proses bilgisinin görsel sunumunda kullanmak amacıyla tasarlanmış bir kullanıcı kontrolüdür. Kontrolün temel gücü, tek bir sabit gösterim biçimine bağlı kalmadan ekran tasarımına uygun şekiller oluşturabilmesidir.


Bir şekil; kendi metni, yönü, kenarlığı, gölgelendirmesi, tarama dolgusu ve renk geçişleriyle birlikte kullanılabilir. Böylece şekil yalnızca dekoratif bir grafik öğesi olmaktan çıkar; proses durumunu, bir ölçüm değerini veya operatöre sunulacak bilgiyi taşıyan görsel bir bileşene dönüşebilir.

Temel fikir: SHAPE ile SCADA ekranında “veri + şekil + metin + görsel biçim” aynı kontrol içerisinde bir araya getirilebilir.

SHAPE
75%
Dikdörtgen
42
Kare
68°C
Oval
85%
Daire
120
Yuvarlatılmış
92
Üçgen
→
Ok

ŞEKİLLERİ AYRI AYRI KEŞFEDİN

ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE) kontrolünün en dikkat çekici özelliği farklı geometrik biçimlerin aynı kullanıcı kontrolü içerisinde seçilebilmesidir. Aşağıdaki şekiller kaynak kodundaki CSSekiller seçeneklerini temsil eder.


ŞEKİLLERLE VERİYİ BİRLİKTE SUNMA

ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE)'nin SCADA ekranındaki kullanımını güçlü hâle getiren noktalardan biri, şeklin yalnızca çizilmesi değil, proses bilgisinin şekille birlikte sunulabilmesidir. Operatör; şeklin içinde veya yanında yer alan metin üzerinden değeri, durumu ya da açıklayıcı bilgiyi aynı görsel alan içerisinde takip edebilir.

POMPA YÜKÜ87 %Normal çalışma
FIRIN SICAKLIĞI72 °CÖlçülen değer
AKIŞ YÖNÜİLERİHat akışı

Görsel veri yaklaşımı

SCADA verisi → SHAPE → Şekil + Metin + Görsel biçim → Operatörün hızlı algılayabileceği bilgi

ŞEKİL YÖNÜ VE METİN

Şeklin geometrisi kadar, şeklin yönü ve üzerinde gösterilecek metin de kontrolün kullanım biçimini belirler. ShapeDirection ile üst, alt, sol veya sağ yön seçilebilir. ShapeText ise şekil üzerinde gösterilecek metnin tanımlanmasını sağlar.

ÜST▲
ALT▼
SOL◀
SAĞ▶

KENARLIK VE EĞRİ AYARLARI

Şeklin dış görünümü BorderColor, BorderStyle, BorderLineStyle, BorderWidth ve DisplayBorder özellikleriyle yapılandırılabilir. Ayrıca CurveMode ve Curvature kullanılarak şeklin köşe ve eğri karakteri değiştirilebilir.

SABİT
KESİKLİ
NOKTALI
EĞRİLİ

GÖLGELENDİRME VE TARAMA

ShapeShading ile şeklin düz, gölgeli veya 3 boyutlu gölgeli görünümü seçilebilir. HatchFillStyle ise çok sayıda tarama ve desen seçeneğiyle şeklin dolgu karakterini değiştirmeye olanak verir.

DÜZ
Flat
GÖLGELİ
Shaded
TARAMA
HatchFillStyle
IZGARA
Desen

GRADYAN VE RENKLER

ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE), CenterColor, SurroundColor ve GradientMode özellikleriyle iki renkli veya yönlendirilmiş renk geçişleri oluşturabilir. Ayrıca GRADIENT_COLLECTION üzerinden birden fazla gradyan öğesi tanımlanabilir; her öğe için gradyan konumu ve rengi belirlenebilir.

YATAY GRADYAN
DİKEY GRADYAN
İLERİ ÇAPRAZ
GERİ ÇAPRAZ

GENEL ÖZELLİKLER

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi SHAPE Kullanıcı kontrolünün tipini belirtir.
UCName Kontrol Adı - Kontrol için tanımlanan adı belirtir.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 Kontrolün güncelleme aralığını belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal verilerin gösterimindeki ondalık hane sayısını belirler.
UCBackColor Kontrol Arka Renk White Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrol üzerindeki yazıların rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow 12 Bold Kontrol metinlerinin yazı tipini belirler.
GROUPID Grup Kimliği "" Kontrolün grup kimliğini belirtir.

ŞEKİL VE GÖRSEL AYARLARI

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
ShapeType Şekil Türü Rectangle Kontrolün kullanacağı geometrik şekli belirler.
ShapeDirection Şekil Yönü Top Şeklin yönünü belirler.
ShapeText Şekil Metni "" Şekil üzerinde gösterilecek metni belirler.
ShapeShading Şekil Gölgelendirme Flat Düz, gölgeli veya 3 boyutlu gölgeli görünümü belirler.
HatchFillStyle Tarama Doldurma Stili DashedHorizontal Şekil dolgusunun tarama/desen biçimini belirler.
CenterColor Merkez Rengi Red Gradyan yapısının merkez rengini belirler.
SurroundColor Surround Renk Cyan Gradyan yapısının çevre rengini belirler.
GradientMode Gradyan Modu Vertical Gradyanın yönünü belirler.
GradientItems Gradyan Öğeleri Collection Gradyan konumu ve rengini içeren öğe koleksiyonudur.

KENARLIK AYARLARI

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
BorderColor Kenarlık Rengi Red Şeklin kenarlık rengini belirler.
BorderStyle Kenarlık Stili None Kenarlığın görüntülenme stilini belirler.
BorderLineStyle Kenar Çizgisi Stili Solid Kenar çizgisinin kesintisiz, kesikli veya noktalı biçimini belirler.
BorderWidth Kenarlık Genişliği 3 Kenarlık çizgisinin genişliğini belirler.
DisplayBorder Kenarlığı Görüntüle true Şeklin kenarlığının görüntülenip görüntülenmeyeceğini belirler.
CurveMode Eğri Modu None Şeklin hangi köşe veya kenarlarının eğrileceğini belirler.
Curvature Eğrilik 0.1 Uygulanan eğriliğin miktarını belirler.

SEÇENEKLER KÜMESİ — ŞEKİL TÜRÜ

ShapeType için kullanılabilen seçenekler aşağıdadır:

Teknik Değer Türkçe Açıklama
Rectangle Dikdörtgen
Square Kare
Oval Oval
Circle Daire
Rnded_rectangle Yuvarlatılmış Dikdörtgen
Rnded_square Yuvarlatılmış Kare
Triangle Üçgen
Arrow Ok

SEÇENEKLER KÜMESİ — ŞEKİL YÖNÜ

Teknik Değer Türkçe Açıklama
Top Üst
Bottom Alt
Left Sol
Right Sağ

SEÇENEKLER KÜMESİ — KENARLIK VE GÖLGELENDİRME

Seçenek Değerler
BorderStyle Yok · Tek Sabit · Sabit 3 Boyutlu
BorderLineStyle Kesintisiz Çizgi · Kısa Çizgili · Noktalı Çizgi · Kısa Çizgi Nokta · Kısa Çizgi Nokta Nokta · Özel
ShapeShading Düz · Gölgeli · 3 Boyutlu Gölgeli

SEÇENEKLER KÜMESİ — GRADYAN MODU

Teknik Değer Türkçe Açıklama
Horizontal Yatay
Vertical Dikey
ForwardDiagonal İleri Çapraz
BackwardDiagonal Geri Çapraz

SEÇENEKLER KÜMESİ — EĞRİ MODU

CurveMode çok sayıda köşe kombinasyonuna izin verir. Bu seçenekler şeklin belirli köşelerini veya birden fazla köşesini birlikte eğriltmek için kullanılır.

Teknik Değer Türkçe Açıklama
None Yok
All Hepsi
Bottomleft Sol Alt
Bottomright Sağ Alt
Bottomright_bottomleft Sağ Alt Ve Sol Alt
Bottomright_topleft Sağ Alt Ve Sol Üst
Bottomright_topleft_bottomleft Sağ Alt Ve Sol Üst Ve Sol Alt
Bottomright_topleft_topright Sağ Alt Ve Sol Üst Ve Sol Üst
Bottomright_topright Sağ Alt Ve Sağ Üst
Bottomright_topright_bottomleft Sağ Alt Ve Sağ Üst Ve Sol Alt
Topleft Sol Üst
Topleft_bottomleft Sol Üst Ve Sol Alt
Topleft_topright Sol Üst Ve Sağ Üst
Topleft_topright_bottomleft Sol Üst Ve Sağ Üst Ve Sol Alt
Topright Sağ Üst
Topright_bottomleft Sağ Üst Ve Sol Alt

SEÇENEKLER KÜMESİ — TARAMA DOLDURMA STİLİ

HatchFillStyle çok geniş bir desen kümesi sunar. Aşağıdaki seçenekler kaynak kodundaki tanımları karşılar.

YatayDikeyİleri DiyagonalGeri DiyagonalBüyük KafesDiyagonal ÇaprazYüzde 5Yüzde 10Yüzde 20Yüzde 25Yüzde 30Yüzde 40Yüzde 50Yüzde 60Yüzde 70Yüzde 75Yüzde 80Yüzde 90Hafif Aşağı DiyagonalHafif Yukarı DiyagonalYoğun Aşağı DiyagonalYoğun Yukarı DiyagonalKüçük KonfetiBüyük KonfetiZikzaklıÖrgüDalgaÇapraz TuğlaYatay TuğlaEkoseNoktalı IzgaraNoktalı ElmasKatı ElmasAna Hatlarıyla ElmasKüçük Dama TahtasıBüyük Dama TahtasıKüçük IzgaraÇakılÇardakKüreÇaprazKaranlık YatayKaranlık DikeyAşağı Kesikli ÇaprazYukarı Kesikli ÇaprazKesikli YatayKesikli DikeyMinMaxDar YatayDar DikeyAşağı Doğru Geniş ÇaprazYukarı Doğru Geniş Çapraz

SCADA KULLANIM SENARYOLARI

EKİPMAN DURUMU

Daire veya kare şekli, ekipmanın çalışma durumunu ve kısa açıklamasını aynı görsel alanda sunabilir.

PROSES DEĞERİ

Oval veya yuvarlatılmış dikdörtgen içerisinde sıcaklık, basınç, debi veya benzeri bir ölçüm değeri gösterilebilir.

AKIŞ YÖNÜ

Ok şekli, proses hattındaki akış yönünü veya bir transfer hareketini görsel olarak ifade etmek için kullanılabilir.

ÖZEL EKRAN TASARIMI

Gradyan, tarama, kenarlık ve eğrilik özellikleri birleştirilerek standart göstergelerden farklı özgün SCADA ekranları hazırlanabilir.


TEKNİK NOTLAR

Veri bağlantısı hakkında: Verilen SHAPE kaynak kodu; şekil, metin ve görsel biçimlendirme özelliklerini açıkça göstermektedir. Kullanıcı tarafından belirtilen SCADA verisiyle birlikte kullanım senaryosu sayfada açıklanmıştır; ancak paylaşılan kaynak kod parçasında veri bağlantısının hangi özel özelliği veya mekanizmasıyla yapıldığı ayrıca tanımlanmamıştır. Bu nedenle burada belirli bir veri bağlama özelliği adı varsayılmamıştır.

Güncelleme Aralığı varsayılan olarak 1000 ms'dir. DecimalPoint sayısal gösterimlerde kullanılacak ondalık hane sayısını belirler. Görsel yapı ise ShapeType, ShapeDirection, ShapeText, kenarlık, gölgelendirme, tarama ve gradyan özellikleriyle bağımsız olarak biçimlendirilebilir.

ÖZET

SHAPE, SCADA ekranlarının görsel tasarımını zenginleştiren ve farklı geometrik biçimleri proses bilgisinin sunumuna dâhil eden esnek bir kullanıcı kontrolüdür. Dikdörtgen, kare, oval, daire, yuvarlatılmış dikdörtgen, yuvarlatılmış kare, üçgen ve ok seçenekleri; metin, yön, kenarlık, gölgelendirme, tarama ve gradyan özellikleriyle birlikte kullanılabilir.

Bu yapı sayesinde operatöre yalnızca sayısal bir değer göstermek yerine, değeri taşıyan veya açıklayan görsel bir şekil oluşturulabilir. Özellikle özel SCADA ekran tasarımlarında SHAPE, standart gösterim elemanlarının yanında kullanılabilecek güçlü bir grafiksel yapı sunar.

← Önceki İçeriğe Dön