PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART) Hakkında

PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART), EOS SCADA tasarım altyapısında canlı pasta grafikleri oluşturmak amacıyla geliştirilmiş bir kullanıcı kontrolü motorudur. EOS'un kullanıcı kontrolü motorları dokümantasyonunda PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART), SCADA sayfalarına canlı pasta grafikleri ekleyen ve çok sayıda özelliği yapılandırılabilen bir motor olarak tanımlanmaktadır.


Pasta grafiklerinde temel veri mantığı, bir toplamı oluşturan kategorilerin ayrı dilimler halinde gösterilmesidir. Bu nedenle PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART)'ne bağlanacak veriler yalnızca aynı ekranda bulunan farklı sayısal değerler olmamalı; aynı toplamın anlamlı parçalarını temsil etmelidir. Endüstriyel SCADA açısından bu yaklaşım; toplam üretimin üniteler arasındaki dağılımı, toplam enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımı veya belirli bir zaman aralığındaki alarm kategorilerinin dağılımı gibi görünümleri destekler. Benzer SCADA uygulamalarında pasta grafiklerinin proses değerleri ve alarm dağılımları için kullanıldığı görülmektedir.

Temel ilke: PASTA VERİ KOLLEKSİYONU (PIE_DATA_COLLECTION) içindeki her kayıt bir dilimdir. Dilimlerin değerleri aynı bütünün parçaları olarak anlamlandırılabiliyorsa pasta grafiği anlamlı bir karşılaştırma sunar.

Ünite A
Ünite B
Ünite C
Ünite D

PASTA VERİ KOLLEKSİYONU — PIE_DATA_COLLECTION

PIE_DATA_COLLECTION, PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART)'ın temel veri yapılandırmasıdır. Her koleksiyon öğesi bir pasta dilimini tanımlar. Bu nedenle SCADA verilerinin koleksiyona eklenmesi, grafiğin görsel tasarımından önce yapılması gereken en önemli işlemdir.

SCADA VerisiCanlı proses değeri
PASTA VERİ KOLLEKSİYONUVeri + ad + renk
DilimToplam içindeki pay
SCADA EkranıCanlı pasta grafiği

İlişkili veri örneği

Bir hidroelektrik tesiste aynı anda çalışan dört üretim ünitesinin anlık aktif güç değerlerinin toplam üretim içindeki dağılımı gösterilecekse; Ünite 1 MW, Ünite 2 MW, Ünite 3 MW ve Ünite 4 MW aynı bütünün parçaları olarak tanımlanabilir. Böylece pasta dilimleri, her ünitenin toplam üretime katkısını temsil eder.

Pasta Veri Adı Bağlı SCADA Verisi Pasta Rengi Grafikteki anlamı
Ünite 1 UNIT1_MW Kırmızı Toplam üretimin Ünite 1 payı
Ünite 2 UNIT2_MW Sarı Toplam üretimin Ünite 2 payı
Ünite 3 UNIT3_MW Yeşil Toplam üretimin Ünite 3 payı
Ünite 4 UNIT4_MW Mavi Toplam üretimin Ünite 4 payı

Veri seçimi uyarısı: Bir dilimde sıcaklık, başka bir dilimde MW, başka bir dilimde basınç gibi farklı fiziksel büyüklükleri aynı pasta grafiğinde doğrudan karşılaştırmak uygun bir veri ilişkisi oluşturmaz. PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART) için dilimlerin ortak bir toplamı veya ortak bir dağılımı temsil etmesi gerekir.

Teknik Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
_PieDataItems Pasta Veri Öğeleri — Grafikte oluşturulacak pasta dilimlerinin koleksiyonudur.
_PieDataName Pasta Veri Adı "" İlgili pasta diliminin/veri öğesinin adını tanımlar.
_PieColor Pasta Rengi Red İlgili pasta diliminin rengini belirler.
_Offset Ofset 0 İlgili dilimin pasta merkezinden ayrılma/ofset miktarını belirler.
_DataHeaderText Veri Başlık Metni "" Veri öğesine ait başlık metnini tanımlar.
_DataTooltipText Veri İpucu Metni "" Veri öğesi için görüntülenecek ipucu metnini tanımlar.

Canlı Veri Güncelleme Mantığı

PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART)'ın UpdateInterval değeri 1000 ms olarak tanımlanmıştır. Bu, kontrolün kaynak kodunda belirtilen varsayılan güncelleme aralığıdır. Ancak canlı pasta grafiğinin doğru çalışması yalnızca zamanlayıcıya değil, SCADA verilerinin kullanıcı kontrolüne doğru şekilde bağlanmasına da bağlıdır.

  1. Veri öğeleri tanımlanır: Her dilim için PIE_DATA_COLLECTION kaydı oluşturulur.
  2. SCADA verileri ilişkilendirilir: Her kayıt aynı toplamın bir parçasını temsil eden uygun veriyle eşleştirilir.
  3. Değerler okunur: Kontrol canlı SCADA değerlerini kullanır.
  4. Pasta yeniden hesaplanır: Değerlerin toplam içindeki oranlarına göre dilim büyüklükleri güncellenir.
  5. Grafik yeniden çizilir: Renk, etiket, 3B yükseklik, gölge ve diğer görünüm özellikleri korunarak yeni görünüm oluşturulur.

EOS SCADA eylem/işlev yapısı: EOS dokümantasyonunda kullanıcı kontrollerinin normal veri görselleştirme işlevi için Valuechanged - Usercontrolspecific eylem-işlev çiftinin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.

Pasta Grafiği Görünüm Ayarları

PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART)'ın görsel yapısı, pasta dilimlerinin yalnızca renklerinden ibaret değildir. Kaynak kodundaki özellikler, grafiğin yerleşimini ve 3B görünümünü ayrı ayrı yapılandırmaya izin verir.

Property EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan İşlev
_FitChart Grafiği Sığdır false Grafiğin kullanılabilir alan içine sığdırılmasına ilişkin ayarı belirler.
_LabelType Etiket Tipi None Pasta dilimleri üzerinde kullanılacak etiket türünü belirler.
_SliceRelativeHeight Dilim Göreli Yüksekliği 0.25 3B pasta diliminin göreli yüksekliğini/derinlik etkisini belirler.
_InitialAngle Başlangıç Açısı -30° Pasta dilimlerinin çizime başladığı açıyı belirler.
_MarginSettings Marj Ayarları 10,10,10,10 Grafiğin çevresindeki kenar boşluklarını belirler.
_EdgeColorType Kenar Rengi Tipi Noedge Pasta dilimlerinin kenar görünümünü belirler.
_EdgeLineWidth Kenar Çizgisi Genişliği 1 Dilim kenar çizgilerinin genişliğini belirler.
_AlphaValue Alfa Değeri 122 Pasta grafiğinin saydamlık düzeyini belirler.
_ShadowStyle Gölge Stili Gradualshadow 3B pasta grafiğinin gölge görünümünü belirler.

Etiket Tipleri — Seçenekler Kümesi

Etiket seçimi, pasta dilimlerinin yalnızca renk ile değil, kullanıcı tarafından okunabilir metin ve değer bilgisiyle de ayırt edilmesini sağlar. Kaynak kodundaki GNEtiketTuru için seçenekler aşağıdaki gibidir.

Teknik Değer Türkçe Karşılık Açıklama
None Yok Dilim etiketi gösterilmez.
Text Metin Tanımlanan metin gösterilir.
Text_value Metin Ve Değer Metin ile değer birlikte gösterilir.
Name Veri Adı Pasta veri adı gösterilir.
Name_value Veri Adı ve Değer Veri adı ile değer birlikte gösterilir.
Value Değer Yalnızca değer gösterilir.

Etiket seçimi için pratik yaklaşım

Dilim sayısı az ve dilimlerin anlamı doğrudan ekipman adıyla ifade ediliyorsa Veri Adı veya Veri Adı ve Değer seçenekleri operatörün grafiği hızlı yorumlamasını kolaylaştırabilir. Çok sayıda dilim bulunan ekranlarda etiketlerin grafiği kalabalıklaştırmaması için Yok seçeneği ve ayrı bir açıklama alanı tercih edilebilir.

Kenar Rengi ve Gölge — Seçenekler Kümeleri

PCKenarRenk — Kenar Rengi Tipi

Teknik Değer Türkçe Açıklama
Noedge Kenarsız
Systemcolor Sistem Rengi
Surfacecolor Yüzey Rengi
Darkerthansurface Yüzeyden Daha Koyu
Darkerdarkerthansurface Yüzeyden Çok Daha Koyu
Lighterthansurface Yüzeyden Daha Açık
Lighterlighterthansurface Yüzeyden Çok Daha Açık
Contrast Sabit
Enhancedcontrast Geliştirilmiş Kontrast
Fullcontrast Tam Kontrast

PCGolgeStil — Gölge Stili

Teknik Değer Türkçe Açıklama
Noshadow Gölge Yok
Uniformshadow Tek Düze Gölge
Gradualshadow Kademeli Gölge

SCADA Ekranlarında Kullanım Alanları

PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART) özellikle bir toplamın bileşenlerini anlık olarak görmek isteyen ekranlarda anlamlıdır. EOS'un canlı grafik kullanıcı kontrolü yaklaşımı ve farklı SCADA ürünlerindeki pasta grafik uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki kullanım senaryoları uygundur.

Enerji Dağılımı

Toplam enerji üretiminin farklı üretim kaynakları veya üniteler arasındaki dağılımını göstermek.

Ünite Üretim Payı

Bir tesisteki jeneratör veya üretim ünitelerinin toplam üretime katkısını canlı izlemek.

Alarm Dağılımı

Tanımlı bir kapsam veya dönem için alarm kategorilerinin dağılımını görsel olarak sunmak.

Akış / Kaynak Dağılımı

Bir toplamı oluşturan akış, kaynak veya proses bileşenlerinin paylarını karşılaştırmak.

Makine Durum Dağılımı

Tanımlı bir toplam kümenin çalışma, bekleme veya benzeri kategorilerinin oranını göstermek.

Operatör Genel Bakışı

Detaylı trend yerine, belirli bir toplamın anlık kompozisyonunu tek bir görselde özetlemek.

SCADA Tasarımında Dikkat Edilecek Noktalar

  1. Aynı bütünün parçalarını seçin: Pasta dilimleri karşılaştırılabilir ve aynı toplamı temsil eden verilerden oluşmalıdır.
  2. Dilim sayısını kontrol edin: Çok fazla kategori, küçük dilimlerin ayırt edilmesini ve etiketlerin okunmasını zorlaştırabilir.
  3. Renkleri sabit anlamla kullanın: Aynı ekipman veya kategori farklı ekranlarda mümkün olduğunca aynı renkle temsil edilmelidir.
  4. Etiket yoğunluğunu yönetin: GNEtiketTuru seçimi ekran boyutuna ve dilim sayısına göre yapılmalıdır.
  5. 3B görünümü ölçülü kullanın: SliceRelativeHeight, ShadowStyle ve AlphaValue görsel etkiyi artırırken küçük dilimlerin okunabilirliği de korunmalıdır.
  6. Ofseti anlamlı kullanın: Offset belirli bir dilimi vurgulamak için kullanılabilir; tüm dilimlerin birbirinden gereksiz biçimde ayrılması görsel bütünlüğü azaltabilir.
  7. Güncelleme hızını prosesle uyumlu seçin: Varsayılan UpdateInterval = 1000 ms olduğundan, gerçek uygulamada veri değişim sıklığı ve ekran performansı birlikte değerlendirilmelidir.

Operatör ekranı uyarısı: Pasta grafiklerinin temel amacı bir bütünün bileşenlerini hızlıca özetlemektir. Hassas zaman serisi karşılaştırmaları, çok yakın değerlerin sıralanması veya çok sayıda kategorinin ayrıntılı karşılaştırılması gerektiğinde farklı grafik türleri daha uygun olabilir.

Teknik Özet

Alan Değer
Kontrol Tipi PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART)
Güncelleme Aralığı 1000 ms
Kontrol Arka Renk Transparent
Kontrol Yazı Rengi Black
Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt, Bold
Pasta Veri Koleksiyonu PIE_DATA_COLLECTION[]
Grafiği Sığdır false
Etiket Tipi None
Dilim Göreli Yüksekliği 0.25
Başlangıç Açısı -30°
Marj Ayarları 10, 10, 10, 10
Kenar Rengi Tipi Noedge
Kenar Çizgisi Genişliği 1
Alfa Değeri 122
Gölge Stili Gradualshadow

Sonuç: PASTA GRAFİĞİ (PIE_CHART), SCADA verilerinin yalnızca sayısal değerlerini göstermek yerine, ilişkili değerleri tek bir toplamın bileşenleri olarak görselleştiren canlı bir pasta grafik kullanıcı kontrolüdür. Kontrolün merkezinde PIE_DATA_COLLECTION bulunur; doğru veri ilişkisi kurulduğunda dilim büyüklükleri, renkler, etiketler ve 3B görsel özellikler birlikte kullanılarak operatöre hızlı bir dağılım görünümü sağlanabilir.

← Önceki İçeriğe Dön