Genel Bakış

PANELPC_NAV, klasik anlamda ekranın bir köşesine yerleştirilen küçük bir navigasyon butonu olarak düşünülmemelidir. Bu kontrol, kendisi için ayrılmış ekranın tamamını yöneten bir Panel PC ekran mimarisi olarak tasarlanmıştır. Navigasyon düğümleri yerel kontrolcü SCADA'sında hazırlanmış ekranlara bağlanır; operatör navigasyon üzerinden bir düğümü seçtiğinde ilgili ekran, PANELPC_NAV'ın merkez ekran bölgesinde görüntülenir.

PANEL PC NAVİGATOR
NAVİGATÖR
SEÇİLEN SCADA EKRANI

Bu nedenle PANELPC_NAV için oluşturulan ekranın içine başka kullanıcı kontrolleri yerleştirilmemelidir. Başlık, navigatör ve seçilen ekranın gösterildiği çalışma alanı PANELPC_NAV tarafından kendi yapısı içerisinde oluşturulur. Asıl proses ekranları ise bu ana yapının altında açılacak şekilde ayrı ekranlar olarak tasarlanmalıdır.

Küçük Ekran, Daha Fazla Kullanılabilir Alan

PANELPC_NAV'ın temel tasarım fikri, dokunmatik Panel PC ekranının sınırlı alanını navigasyon için sürekli tüketmek yerine, navigasyonu gerektiğinde kullanılabilir hale getirmektir. Böylece operatör ekranlar arasında geçiş yaparken navigasyona erişir; proses ekranını incelerken çalışma alanı mümkün olduğunca geniş kalır.

Kritik Tasarım Kuralı

PANELPC_NAV olarak öngörülen ekranda yalnızca PANELPC_NAV kullanıcı kontrolü bulunmalıdır. Başka bir kullanıcı kontrolü bu ana navigasyon ekranına yerleştirilmemelidir. Çünkü kontrol; başlık, navigatör ve seçilen ekran bölgesini kendi içerisinde oluşturur ve ekran alanını bu yapıya göre kullanır.

PANEL PC NAVİGATOR'ün Üç Temel Bölgesi

PANELPC_NAV çalışma alanını üç temel bölgeye ayırır. Bu üç bölge, küçük bir Panel PC ekranında navigasyon ile proses görüntüsünün birlikte kullanılabilmesini sağlar. Tasarım yapılırken özellikle başlık bölgesi ve navigatör bölgesi tarafından kaplanacak alanlar önceden dikkate alınmalıdır.

01

BAŞLIK

Tanımlanan TitleScreenID ile gösterilecek başlık ekranı.

02

NAVİGATÖR

TreeView veya ToolStrip düğümleri.

Ekran 01
Ekran 02
Ekran 03
03

EKRAN

Navigatörde seçilen yerel kontrolcü SCADA ekranlarının görüntülendiği merkez çalışma bölgesi.

SEÇİLEN PROSES EKRANI

01 · Başlık Bölümü

TitleScreenID ile belirlenen ekranın gösterildiği üst bölgedir. Başlık ekranının yüksekliği ve kenarlık yapısı ayrıca yapılandırılabilir.

02 · Navigatör Bölümü

Ekran düğümlerinin bulunduğu bölgedir. TreeView veya ToolStrip görünümüyle düzenlenebilir. Her düğüm belirli bir SCADA ekranına bağlanabilir.

03 · Ekran Bölümü

Navigatörde seçilen ekranların görüntülendiği merkez çalışma alanıdır. Asıl proses ekranları burada açılır ve operatör bu bölge üzerinden prosesle çalışır.

PANEL PC NAVİGATOR İçin Ekran Tasarımı

PANELPC_NAV kullanılan bir projede en önemli konulardan biri, navigasyon ekranı ile navigasyon altında açılacak proses ekranlarının birbirinden farklı düşünülmesidir. PANELPC_NAV ekranı bir ana kabuktur. Bu ekranın içine başka kullanıcı kontrolleri eklenmez. Buna karşılık navigatörde açılacak proses ekranları, başlık ve navigatörün kaplayacağı alanlar dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

01 PANELPC_NAV Ekranı Yalnızca PANELPC_NAV bulunur.
→
02 Navigasyon Düğümü Belirli bir ekranla ilişkilendirilir.
→
03 Yerel SCADA Ekranı Merkez ekran bölgesinde görüntülenir.

Ekran Yerleşimi Önceden Planlanmalıdır

Navigasyon paneli ve başlık bölgesi belirli alanları kapatacağı için, navigatörde açılacak proses ekranlarının kullanıcı kontrolleri bu yerleşime göre konumlandırılmalıdır. Kullanıcı kontrolleri navigasyon tarafından kapatılabilecek bölgelere yerleştirilmemelidir.

  • PANELPC_NAV ekranına başka kullanıcı kontrolü eklemeyin.
  • Başlık ekranının kaplayacağı üst bölgeyi proses ekranı tasarımından ayırın.
  • Navigatör panelinin genişliğini dikkate alın.
  • Dokunmatik kullanım için buton ve kontrol boyutlarını yeterli tutun.
  • Önemli proses değerlerini navigatör tarafından kapatılabilecek alana yerleştirmeyin.
  • Ekran klavyesinin açılabileceği giriş alanlarını da tasarım sırasında hesaba katın.

Açılır ve Otomatik Gizlenen Navigatör

PANELPC_NAV'ın Panel PC ekranlarına özel önemli özelliklerinden biri, navigasyon panelinin ekran üzerinde sürekli yer işgal etmek zorunda olmamasıdır. Kullanıcının verdiği açıklamaya göre navigasyon bölmesi mouse ile açılır; kullanım tamamlandığında ise belirlenen süre sonunda otomatik olarak kapanır. Böylece operatör navigasyona ihtiyaç duyduğunda erişebilir, ekranı izlerken ise daha geniş bir çalışma alanı elde edilir.

NAVİGATÖR
Açık
GENİŞ PROSES EKRANI Navigasyon gizlendiğinde çalışma alanı genişler.
Özellik Varsayılan Açıklama
HideNavPanel true Navigasyon panelinin gizlenme davranışını belirler.
NavHideInterval 10000 Navigasyonun otomatik gizlenmesi için tanımlanan zaman aralığıdır.

Ekran Alanının Etkin Kullanımı

Küçük Panel PC ekranlarında her piksel önemlidir. Navigasyonun ihtiyaç olmadığında gizlenmesi, operatörün proses ekranını daha geniş görmesine yardımcı olur. Bu yaklaşım özellikle çok sayıda ekranın tek bir dokunmatik terminal üzerinden yönetildiği yerel kontrolcü uygulamalarında önemlidir.

Navigasyon Düğümleri

PANELPC_NAV içerisindeki navigasyon yapısının temel elemanı NAVIGATION_NODE_COLLECTION sınıfıdır. Her düğüm; başlık, ikon, renk, hedef ekran, üst düğüm ve açılış davranışı gibi özelliklerle yapılandırılabilir. Bu yapı sayesinde basit bir ekran listesi yerine hiyerarşik bir yerel SCADA navigasyonu oluşturulabilir.

Düğüm Kimliği

NodeID, navigasyon düğümünün kimliğini tanımlar.

Hedef Ekran

ScreenID, düğüm seçildiğinde açılacak SCADA ekranını belirtir.

Üst Düğüm

ParentNodeID, hiyerarşik navigasyon yapısındaki üst düğümü belirtir.

Düğüm Başlığı

NodeTitle, operatörün navigasyon üzerinde gördüğü düğüm metnini belirler.

Düğüm İkonu

NodeIcon ile navigasyon düğümüne görsel bir simge atanabilir.

Ekran Geçişi

ScreenSwitchDuration, otomatik geçiş senaryolarında kullanılabilecek geçiş süresini belirler.

Panel PC Modu ve Dokunmatik Kullanım

PANELPC_NAV, dokunmatik Panel PC kullanım senaryosuna göre tasarlandığı için projenin Panel PC Modu ile birlikte yapılandırılması önemlidir. SCADA Editor içerisindeki Proje Ayarları → Panel PC Ayarları bölümünde Panel PC Modu Etkin seçeneğinin True yapılması gerekir.

Fare Gereksinimi Azalır

Panel PC Modu etkin olduğunda kullanıcı arayüzü dokunmatik kullanım senaryosuna göre çalışır; operatörün fareye bağımlılığı azalır.

Dokunmatik Etkileşim

Panel PC üzerinde ekran düğmeleri ve navigasyon yapısı doğrudan dokunma ile kullanılacak şekilde tasarlanabilir.

Ekran Klavyesi

Ayar noktası girilen kullanıcı kontrollerinde ekran klavyesi otomatik olarak açılabilir. Böylece fiziksel klavye gereksinimi azalır.

Proje Ayarı Mutlaka Kontrol Edilmeli

PANELPC_NAV kullanılan dokunmatik projelerde Panel PC Modu Etkin ayarının proje tasarım aşamasında kontrol edilmesi gerekir. Ayarın nasıl etkinleştirileceği ve dokunmatik kullanım davranışı hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki sayfayı kullanabilirsiniz.

Panel PC Modu Nasıl Etkinleştirilir?

Teknik Özellikler

Aşağıdaki tablo PANELPC_NAV için verilen kaynak kodunda tanımlanan özellikleri ve varsayılan değerleri gösterir. Açıklamalar, doğrudan bu özelliklerin kullanım amacına göre hazırlanmıştır.

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi PANELPC_NAV Kullanıcı kontrolünün tipini belirtir.
UCName Kontrol Adı — Kontrol için isim bilgisi.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 Kontrolün güncelleme aralığı.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal biçimlendirme için kullanılan ondalık hane ayarı.
UCBackColor Kontrol Arka Rengi Gray Kontrolün temel arka rengi.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün genel yazı rengi.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Bahnschrift 12 Bold Kontrolün temel yazı tipi.
GROUPID Grup Kimliği "" Kontrolün grup kimliği.
NavigationNodes Navigasyon Düğümleri Collection Navigasyon yapısındaki düğüm koleksiyonudur.
ScreenBorderStyle Ekran Kenarlık Stili Fixedsingle Merkez ekran bölgesinin kenarlık yapısını belirler.
TitleScreenID Başlık Ekran Kimliği "" Başlık bölgesinde gösterilecek ekranı belirtir.
TitlePanelHeight Başlık Paneli Yüksekliği 0 Başlık bölgesinin yüksekliğini belirler.
TitleBorderStyle Başlık Kenarlık Stili None Başlık bölgesinin kenarlık yapısını belirler.
HideNavPanel Navigasyon Panelini Gizle true Navigasyon panelinin otomatik gizlenme davranışını belirler.
NavHideInterval Navigasyon Gizleme Aralığı 10000 Navigasyon panelinin gizlenmesi için kullanılan zaman aralığı.
SeperatorColor Ayırıcı Rengi Silver Ayırıcı bölümün rengini belirler.
SeperatorWidth Ayırıcı Genişliği 8 Ayırıcı bölümün genişliğini belirler.
DefaultScreen Varsayılan Ekran "" Başlangıçta gösterilecek ekranı belirler.
NavigationType Navigasyon Tipi Treeview Navigasyonun TreeView, ToolStrip veya Otomatik Geçiş biçimini belirler.
NavigationPanelSize Navigasyon Paneli Boyutu 120 × 240 Navigasyon panelinin boyutunu belirler.
NavigationBorderStyle Navigasyon Kenarlık Stili None Navigasyon panelinin kenarlık yapısı.
TreeViewNodeHeight Ağaç Görünümü Düğüm Yüksekliği 35 TreeView düğümlerinin yüksekliğini belirler.
TreeViewNodeMargin Ağaç Görünümü Düğüm Kenar Boşluğu 19 TreeView düğümleri arasındaki görsel boşluk ayarı.
DisplayIcon İkonu Görüntüle true Navigasyon düğümlerinde ikon görüntülenmesini belirler.
IconSize İkon Boyutu 16 × 16 Navigasyon ikonlarının boyutunu belirler.
ToolStripTextAngle Araç Şeridi Metin Açısı Horizontal Araç şeridi metninin yönünü belirler.
ToolStripOrientetion Araç Şeridi Yönlendirmesi Table Araç şeridinin yerleşim düzenini belirler.
ToolStripDisplayStyle Araç Şeridi Görüntü Stili Imageandtext Araç şeridinde metin, resim veya ikisinin gösterilmesini belirler.
TextImageRelation Metin Resim İlişkisi Imagebeforetext Metin ve resmin birbirine göre konumunu belirler.
ToolStripAutoSize Araç Şeridi Otomatik Boyutlandırma false Araç şeridinin otomatik boyutlandırılmasını belirler.
ToolStripSize Araç Şeridi Boyutu 300 × 16 Araç şeridi boyutunu belirler.
UseSeparator Ayırıcı Kullan false Araç şeridi düğümleri arasında ayırıcı kullanılıp kullanılmayacağını belirler.
ImageAlignment Resim Hizalama Middleleft Navigasyon resimlerinin hizalanmasını belirler.
TextAlignment Metin Hizalama Middleleft Navigasyon metinlerinin hizalanmasını belirler.

Navigasyon Düğümü Özellikleri

Her navigasyon düğümü kendi ekran bağlantısını ve görsel özelliklerini taşıyan bağımsız bir NAVIGATION_NODE_COLLECTION kaydıdır. Bu yapı, navigasyonun yalnızca bir menü listesi değil, ekranlar arasındaki ilişkileri tanımlayan bir yapı olmasını sağlar.

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
NodeID Düğüm Kimliği "" Navigasyon düğümünün benzersiz kimliği.
NodeIcon Düğüm İkonu 0 Düğüm için kullanılan ikon bilgisi.
NodeTitle Düğüm Başlığı NODE TITLE Operatörün navigasyonda gördüğü düğüm başlığı.
NodeBackColor Düğüm Arka Rengi Gray Düğümün arka rengi.
NodeForeColor Düğüm Yazı Rengi White Düğüm metninin rengi.
ScreenID Ekran Kimliği "" Düğümün bağlandığı hedef ekran.
ParentNodeID Üst Düğüm Kimliği "" Hiyerarşik yapıda üst düğümü belirtir.
DisplayType Görüntüleme Tipi Fixed Düğümün ekran açılış davranışını belirler.
DisplayHeaderScreen Başlık Ekranını Görüntüle true İlgili yapıda başlık ekranının gösterilmesini belirler.
DisplayAlarmScreen Alarm Ekranını Görüntüle false Alarm ekranı gösterim davranışını belirler.
DisplayAsNavNode Navigasyon Düğümü Olarak Görüntüle true Düğümün navigasyon üzerinde gösterilmesini belirler.
ScreenSwitchDuration Ekran Geçiş Süresi 10000 Otomatik geçiş senaryosunda kullanılabilecek ekran geçiş süresi.
TagPrefix Etiket Öneki "" İlgili ekran veya parametre yapısında kullanılan etiket öneki.
TagSuffix Etiket Son Eki "" İlgili ekran veya parametre yapısında kullanılan etiket son eki.
ScreenSuffix Ekran Son Eki "" Ekran kimliği için kullanılan son ek bilgisi.
NodeParameters Düğüm Parametreleri Collection Düğüm ile birlikte aktarılabilecek parametre koleksiyonudur.

PARAMETER_COLLECTION

Navigasyon düğümlerinde kullanılabilecek parametreler PARAMETER_COLLECTION ile tanımlanır. Her parametre bir isim ve ilişkilendirilen etiket bilgisi taşır.

Özellik Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
ParameterName Parametre Adı PR Parametrenin adını belirler.
ConnectedTag Bağlı Etiket "" Parametrenin ilişkilendirildiği etiketi belirtir.

Seçenekler Kümeleri

PANELPC_NAV kaynak kodunda navigasyonun görünümü, yönlendirmesi, araç şeridi düzeni ve çerçeve yapısı için çeşitli seçenekler kümeleri bulunmaktadır. Aşağıdaki tablolar kaynak kodunda verilen değerleri esas alır.

GNCerceveTuru — Kenarlık Stili

Değer Türkçe Karşılığı Açıklama
None Yok Kenarlık kullanılmaz.
Fixedsingle Tek Sabit Tek sabit kenarlık kullanılır.
Fixed3d Sabit 3 Boyutlu Üç boyutlu sabit kenarlık görünümü kullanılır.

GNNavTuru — Navigasyon Tipi

Değer Türkçe Karşılığı Açıklama
Toolstrip Araç Şeridi Düğümleri araç şeridi yapısında gösterir.
Treeview Ağaç Görünümü Düğümleri hiyerarşik ağaç yapısında gösterir.
Autoswitch Otomatik Geçiş Ekranlar arasında otomatik geçiş senaryosu oluşturur.

GNOrientasyon — Yönlendirme

Değer Türkçe Karşılığı
Horizontal Yatay
Vertical Dikey

MNMetinYonu — Metin Yönü

Değer Türkçe Karşılığı
Vertical270 Dikey 270 Derece
Vertical90 Dikey 90 Derece
Horizontal Yatay

MNOrientasyon — Araç Şeridi Yönlendirmesi

Değer Türkçe Karşılığı
Table Tablo
Flow Akış
Verticalstackwithoverflow Taşmalı Dikey Yığın
Horizontalstackwithoverflow Taşmalı Yatay Yığın

MNGoruntuTuru — Görüntü Stili

Değer Türkçe Karşılığı
None Yok
Text Metin
Image Resim
Imageandtext Resim Ve Metin

MNResimYerlesimi — Resim Yerleşimi

Değer Türkçe Karşılığı
Overlay Üstünü Kapla
Imageabovetext Metin Üzerinde Resim
Textaboveimage Resim Üzerinde Metin
Imagebeforetext Metin Önünde Resim
Textbeforeimage Resim Önünde Metin

GNKonum — Hizalama

Değer Türkçe Karşılığı
Topleft Üst Sol
Topcenter Üst Orta
Topright Üst Sağ
Middleleft Merkez Sol
Middlecenter Merkez Orta
Middleright Merkez Sağ
Bottomleft Alt Sol
Bottomcenter Alt Orta
Bottomright Alt Sağ

MNAcilisTuru Hakkında

Kaynak kodunda MNAcilisTuru türü ve Fixed varsayılan değeri görülmektedir; ancak bu türün seçenekler kümesinin tamamı verilen kaynakta yer almamaktadır. Bu nedenle burada kaynakta bulunmayan seçenekler varsayılmamıştır.

PANEL PC SCADA Tasarım İlkeleri

PANELPC_NAV ile tasarlanan bir yerel SCADA uygulamasında navigasyonun başarısı, yalnızca düğümlerin doğru ekranlara bağlanmasına değil, ekranların bu navigasyon mimarisine göre tasarlanmasına da bağlıdır. Küçük Panel PC ekranlarında alan kullanımının dikkatli planlanması gerekir.

Ekran Alanını Koru

Navigatör gizlendiğinde merkez ekran bölgesinden mümkün olduğunca fazla yararlanılmasını sağlayacak sade bir ekran tasarımı oluşturun.

Dokunmaya Uygun Kontroller

Panel PC'de parmakla kullanılacak düğme, seçim ve giriş alanlarını yeterli boyutta ve birbirinden ayrılmış biçimde tasarlayın.

Hiyerarşiyi Planla

Çok sayıda ekran varsa ParentNodeID ilişkilerini kullanarak navigasyonu anlaşılır bir hiyerarşi içinde düzenleyin.

Görsel Okunabilirlik

Küçük ekranlarda metin, ikon ve düğme boyutlarının operatör tarafından kolay algılanabilir olmasına dikkat edin.

Ekran Klavyesini Hesaba Kat

Veri girişlerinde ekran klavyesi açılabileceği için giriş alanlarının çevresinde yeterli boşluk bırakın.

Yerel Kontrolcüye Göre Düzenle

Navigasyon ağacını belirli bir yerel kontrolcü, makine veya proses alanının çalışma mantığına göre kurgulayın.

Ana Ekran ile Proses Ekranını Ayırın

PANELPC_NAV'ın bulunduğu ekran ile navigasyon üzerinden açılan proses ekranları aynı tasarım sorumluluğuna sahip değildir. Ana PANELPC_NAV ekranı yalnızca navigasyonu barındırmalı; proses ekranları ise navigasyon tarafından ayrılan çalışma alanına uygun olarak ayrı ayrı tasarlanmalıdır.

Sonuç

PANEL PC NAVİGATOR

PANELPC_NAV, yerel kontrolcüler için hazırlanan SCADA ekranlarını küçük dokunmatik Panel PC ekranlarında tek bir navigasyon yapısı altında birleştiren özel bir EOS SCADA kullanıcı kontrolüdür. Başlık, navigatör ve merkez ekran bölgesini tek bir yapı içerisinde yönetirken navigasyon panelinin gerektiğinde gizlenmesiyle çalışma alanının etkin kullanılmasını sağlar.

En önemli tasarım kuralı açıktır: PANELPC_NAV için ayrılan ekranda yalnızca PANELPC_NAV bulunmalı; navigatör üzerinden açılan proses ekranları ise başlık ve navigasyon bölgelerinin kaplayacağı alanlar dikkate alınarak tasarlanmalıdır.

SCADA Editor içerisindeki Navigasyon Tasarım Aracı ve Panel PC Modu ile birlikte değerlendirildiğinde, dokunmatik yerel SCADA uygulamalarının ekran, navigasyon ve kullanıcı etkileşimi açısından bütünleşik şekilde tasarlanmasına olanak sağlar.

← Önceki İçeriğe Dön