DAİRESEL GÖSTERGE

MANOMETER'ın temel görsel yapısı, bir sayısal değerin dairesel bir ölçek üzerinde açısal konuma dönüştürülmesine dayanır. MinValue ve MaxValue değerleri gösterim aralığının sınırlarını belirlerken, StartAngle bu ölçeğin hangi açıdan başlayacağını belirler.

Bu nedenle MANOMETER'da ibrenin konumu yalnızca dekoratif bir unsur değildir. İbrenin bulunduğu açı, mevcut değerin tanımlanan ölçüm aralığındaki karşılığını temsil eder. Dairesel gösterimin en önemli avantajı da bu konumsal algıyı güçlü biçimde desteklemesidir.

Dairesel göstergelerde ölçeğin geometrik olarak nasıl yerleştirileceği, gösterimin okunabilirliği açısından önemlidir. MANOMETER'da StartAngle ile başlangıç açısı belirlenebilir. Verilen kaynakta başlangıç açısı 230° olarak tanımlanmıştır.

ClockWise özelliği ise göstergenin değer ilerlemesinin saat yönünde olup olmayacağını belirleyen yapılandırmadır. Bu özellik, ibrenin düşük değerden yüksek değere doğru hangi yönde ilerleyeceğinin görsel olarak düzenlenmesini sağlar.

MANOMETER'ın analog görünümünü oluşturan temel unsurlardan biri, sayılar arasındaki küçük ölçek çubuklarıdır. Kaynak kodundaki BarsBetweenNumbers, NumberSpacing ve Interval özellikleri ölçeğin aralıklandırılmasına ilişkin yapılandırmayı sağlar.

MinValue ve MaxValue, MANOMETER'ın göstereceği sayısal aralığın iki sınırını oluşturur. Verilen kaynakta varsayılan değerler 0 ve 100 olarak tanımlanmıştır.

Ölçek aralığının prosesin gerçek çalışma aralığıyla uyumlu olması önemlidir. Örneğin dar bir çalışma aralığındaki bir sıcaklığı çok geniş bir 0–1000 ölçeğine yaymak, küçük değişimlerin ibre üzerindeki etkisini azaltabilir. Buna karşılık gerçek işletme aralığına uygun bir ölçek, operatörün değişimleri daha kolay fark etmesini sağlar.

StoreMax özelliği, gösterge tasarımında maksimum değerin ayrıca saklanmasına yönelik bir seçenek sunar. Kaynak kodundaki varsayılan değer false'dur.

MANOMETER'ın görünümünde iki temel renk parametresi özellikle öne çıkar: ölçek çubuklarının rengi ve ibre rengi. Verilen örnekte her ikisi de siyah olarak tanımlanmıştır.

Analog göstergenin yalnızca ölçek ve ibreden oluşması yerine, gösterilen fiziksel büyüklüğün adının ve biriminin ekranda tanımlanabilmesi operatör açısından anlamlıdır. MANOMETER kaynak kodunda bu amaçla TextDescription ve TextUnit özellikleri bulunmaktadır.

Dairesel analog göstergeler, endüstriyel HMI/SCADA ekranlarında sürekli değişen sayısal değerlerin hızlı ve kolay görsel olarak değerlendirilmesi için kullanılan yaygın bir gösterim yaklaşımıdır. İbre hareketi, bağlı olan sayısal değeri dairesel bir ölçek üzerinde görsel olarak temsil eder. Böylece operatör, değerin mevcut konumunu ve ölçek içerisindeki seviyesini tek bakışta değerlendirebilir. Ölçek üzerinde farklı değer aralıkları için görsel bölgeler oluşturulması, normal çalışma, uyarı ve kritik seviyelerin daha kolay ayırt edilmesine yardımcı olabilir.

MANOMETER'ın temel avantajı teknik olarak başka gösterge türlerinden daha fazla veri sunması değil, aynı veriyi farklı bir görsel dil ile ifade etmesidir. Bu nedenle seçim, proses bilgisinin nasıl algılanmasının istendiğine göre yapılabilir.

Verilen MANOMETER kaynak kodunda tanımlanan temel özellikler aşağıda listelenmiştir. Türkçe karşılıklar EOS terminoloji sözlüğündeki karşılıklar esas alınarak verilmiştir.

1. Ölçeği gerçek işletme aralığına göre belirleyin. Minimum ve maksimum değerler prosesin anlamlı çalışma aralığını temsil etmelidir.
2. İbreyi yeterince görünür tutun. İbre rengi, ölçek ve arka plan arasında yeterli görsel ayrım bulunması okumayı kolaylaştırır.
3. Birim bilgisini ihmal etmeyin. Aynı sayısal aralık farklı fiziksel büyüklükleri ifade edebileceğinden, birim operatörün doğru yorum yapmasına yardımcı olur.
4. Ölçek yoğunluğunu dengeli seçin. Çok fazla çubuk göstergenin okunabilirliğini azaltabilir.
5. Dairesel gösterimi amaca göre tercih edin. Analog gösterge görünümü bazı proseslerde daha doğal ve hızlı algılanabilir; ancak kesin sayısal değerin birincil olduğu durumlarda sayısal gösterge de birlikte kullanılabilir.

MANOMETER, sayısal proses değerlerini klasik analog ölçüm göstergelerine benzeyen dairesel bir ölçek ve hareketli ibre üzerinden sunan bir SCADA kullanıcı kontrolüdür. Minimum ve maksimum değer aralığı, başlangıç açısı, saat yönü, ölçek aralığı, ara çubuk sayısı, renkler, birim ve açıklama metni gibi özellikler sayesinde farklı proses değerlerine uyarlanabilir.

Kontrolün asıl gücü, sayısal değeri operatöre yalnızca rakam olarak değil, ölçek üzerindeki açısal konumu ile birlikte göstermesidir. Bu nedenle doğrusal gösterge, sayısal gösterge veya farklı dairesel göstergeler yanında; özellikle klasik analog gösterge görünümünün tercih edildiği SCADA/HMI ekranlarında alternatif bir görsel çözüm olarak değerlendirilebilir.