CIRCULAR_FRAME Hakkında

CIRCULAR_FRAME, dairesel Gauge'ların geometrisini ve görsel katmanlarını tanımlayan bir temel motor olarak düşünülebilir. Kaynak kodunda doğrudan tek bir çizim yapısı yerine farklı koleksiyonların birlikte çalıştığı görülmektedir.

Tek Gauge yerine Gauge Motoru

Kontrol; CircularFrames, Scalebars, Pointers, Ranges, Labels, NumericFrameCollection ve DigitalSegments koleksiyonlarını bir araya getirir. Böylece aynı temel yapı üzerinde sade bir gösterge de, çok katmanlı ve çok işaretçili gelişmiş bir gösterge de oluşturulabilir.

Bu mimari özellikle EOS SCADA ekranlarında aynı görsel dili farklı ekipmanlara uygulamak için güçlü bir temel oluşturur. Örneğin jeneratör gücü, türbin devri, basınç, sıcaklık, debi, seviye veya elektriksel büyüklükler için farklı ölçek ve işaretçi düzenleri hazırlanabilir.

Motorun Yapısı

CIRCULAR_FRAME'in temelini oluşturan koleksiyonlar, Gauge'ın farklı görsel katmanlarını temsil eder:

Koleksiyon EOS Türkçe Karşılığı Görevi
BASEUI_CIRFRAME_COLLECTION[] Dairesel Çerçeveler Gauge'ın ana dairesel yüzeyini, yarıçapını, genişliğini, renklerini, gradyanını ve geometrik tipini tanımlar.
BASEUI_SCALEBAR_COLLECTION[] Ölçek Çubukları Ana/küçük işaretleri, ölçek değerlerini, açı aralığını ve ölçek görünümünü oluşturur.
BASEUI_POINTER_COLLECTION[] İşaretçiler SCADA verilerine bağlı bir veya daha fazla hareketli işaretçinin görünümünü tanımlar.
BASEUI_RANGE_COLLECTION[] Aralıklar Belirli değer aralıklarını renkli bölge olarak göstermek için kullanılır.
BASEUI_LABEL_COLLECTION[] Etiketler Gauge üzerine açıklama ve metin katmanları yerleştirir.
BASEUI_NUMFRAME_COLLECTION[] Sayısal Çerçeve Koleksiyonu Sayısal değerlerin ayrı bir görsel çerçevede sunulmasına temel oluşturur.
BASEUI_LED_COLLECTION[] Dijital Segmentler LED/dijital segment benzeri değer gösterimlerinin oluşturulmasına temel sağlar.

Katman mantığı

Çerçeve → Ölçek → Aralık → İşaretçi → Etiket → Sayısal Çerçeve → Dijital Segment gibi bir yapı kurulabilir. Kaynak kodu bu koleksiyonların aynı kontrol içinde birden fazla örnek olarak tanımlanmasına izin veren dizi yapıları kullanmaktadır.

Genel Özellikler

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
UCType Kontrol Tipi CIRCULAR_FRAME Kontrolün tipini belirler. EOS SCADA User Control tanımında.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün güncelleme periyodunu belirler. Canlı SCADA değerlerinin görsel olarak yenilenmesinde.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal değerlerin ondalık gösterimini belirler. MW, bar, °C, rpm, m³/h vb. değerlerin gösteriminde.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler. SCADA ekranının arka planıyla bütünleşen tasarımlarda.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı rengini belirler. Etiket ve değerlerin genel görünümünde.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt Kontrolün genel yazı tipini belirler. Gauge üzerindeki genel metinlerde.

Dairesel Çerçeveler

BASEUI_CIRFRAME_COLLECTION, Gauge'ın temel dairesel yüzeyini oluşturur. Birden fazla dairesel çerçeve tanımlanabilmesi, iç içe veya üst üste görsel katmanlar oluşturmayı mümkün kılar.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar?
FrameLocation Çerçeve Konumu (5,5) Çerçevenin kontrol içindeki konumunu belirler.
Radius Yarıçap 140 Dairesel çerçevenin boyutunu belirler.
FrameWidth Çerçeve Genişliği 10 Çerçeve kalınlığını belirler.
CFMainColor Ana Renk Black Dairesel çerçevenin ana rengini belirler.
CenterColor Merkez Rengi Black Çerçeve görselinin merkez rengini belirler.
CFEndColor Bitiş Rengi LightSkyBlue Gradyan veya bitiş rengi olarak kullanılır.
FillGradientType Dolgu Gradyan Tipi Center Dairesel çerçevenin dolgu gradyan yapısını belirler.
Outline Anahat Type3 Çerçevenin anahat türünü belirler.
FrameType Çerçeve Tipi Circle Dairesel çerçevenin geometrik tipini belirler.
FrameImage Çerçeve Görüntüsü "" Çerçeve için görüntü dosyası tanımlanmasını sağlar.
BackImage Arka Resim "" Arka plan görüntüsü tanımlanmasını sağlar.

Ölçek Çubukları

Scalebars, dairesel Gauge'ın ölçüm dilini oluşturur. Ana işaretler, küçük işaretler, değer etiketleri, başlangıç/bitiş değerleri ve tarama açısı gibi özellikler birlikte tanımlanabilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
OffsetFromFrame Çerçeveden Öteleme 0 Ölçek çubuğunun çerçeveye göre konumunu belirler.
ScaleBarSize Ölçek Çubuğu Boyutu 2 Ölçek çubuğunun boyutunu belirler.
BorderStyle Kenarlık Stili Notset Ölçek çubuğunun kenarlık stilini belirler.
MajorTickNumber Ana İşaret Sayısı 11 Ana ölçek işareti sayısını belirler.
TickMajorSize Ana İşaret Boyutu 3 × 8 Ana işaretlerin boyutunu belirler.
TickMajorFillColor Ana İşaret Dolgu Rengi DarkBlue Ana işaretlerin dolgu rengini belirler.
TickMajorEnableGradient Ana İşaret Gradyanını Etkinleştir false Ana işaretlerde gradyan kullanımını belirler.
TickMajorTickPosition Ana İşaret Konumu Inner Ana işaretlerin ölçeğe göre konumunu belirler.
MinorTickNumber Küçük İşaret Sayısı 2 Ana işaretler arasındaki küçük işaret sayısını belirler.
TickMinorSize Küçük İşaret Boyutu 2 × 4 Küçük işaretlerin boyutunu belirler.
TickLabelFontColor İşaret Etiketi Yazı Rengi Black Ölçek değerlerinin yazı rengini belirler.
TickLabelAngle İşaret Etiketi Açısı 0 Ölçek etiketlerinin açısını belirler.
FillColor Dolgu Rengi White Ölçek çubuğu alanının dolgu rengini belirler.
ShadowOffset Gölge Ofseti 0 Ölçek görselindeki gölge ofsetini belirler.
SweepAngle Tarama Açısı 80 Ölçek yayının açısal kapsamını belirler.
StartValue Başlangıç Değeri 0 Ölçeğin başlangıç değerini belirler.
EndValue Son Değer 200 Ölçeğin son değerini belirler.
StartAngle Başlangıç Açısı 45 Ölçeğin başlangıç açısını belirler.
CustomLabel Özel Etiket "" Ölçek için özel bir etiket tanımlamaya yarar.
CastLabelToInteger Etiketi Tam Sayıya Dönüştür false Etiket değerinin tam sayı biçiminde ele alınmasını belirler.
ConnectedFrameID Bağlı Çerçeve Kimliği "" Ölçek çubuğunun bağlı olduğu çerçeveyi tanımlar.

İşaretçiler — Çoklu Pointer Mimarisi

CIRCULAR_FRAME'in en güçlü taraflarından biri birden fazla işaretçinin aynı Gauge üzerinde bulunabilmesidir. Her işaretçi farklı bir SCADA verisine bağlanabilir ve farklı geometrik/renksel özelliklere sahip olabilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar?
PointerDataName İşaretçi Veri Adı "" İşaretçinin temsil ettiği veri adını tanımlar.
PointerWidth İşaretçi Genişliği 2 İşaretçinin kalınlığını belirler.
PointerLength İşaretçi Uzunluğu 55 İşaretçinin merkezden dışarı uzanma uzunluğunu belirler.
FillColor Dolgu Rengi Black İşaretçi dolgu rengini belirler.
EndColor Bitiş Rengi White İşaretçinin bitiş/ikinci rengini belirler.
BorderColor Kenarlık Rengi Black İşaretçi kenarlığını belirler.
EnableBorder Kenarlığı Etkinleştir true İşaretçi kenarlığının çizilip çizilmeyeceğini belirler.
EnableGradient Gradyanı Etkinleştir false İşaretçi üzerinde gradyan kullanımını belirler.
PointerShapeType İşaretçi Şekli Türü Type2 İşaretçinin geometrik biçimini belirler.
OffsetFromCenter Merkezden Öteleme 0 İşaretçinin merkezden konumunu ayarlar.
PointerImage İşaretçi Görüntüsü "" İşaretçi için görüntü dosyası kullanılmasına olanak verir.
PointerPosition İşaretçi Konumu Inner İşaretçinin ölçeğe göre konumunu belirler.
CapPointerVisible İşaretçi Başlığını Görüntüle true İşaretçi merkez kapağının görünürlüğünü belirler.
CapType Kapak Türü Type1 Merkez kapağının geometrik türünü belirler.
CapOnTop Kapağı Üstte true Merkez kapağının çizim sırasını belirler.
CapPointerFillColor İşaretçi Kapak Dolgu Rengi Black Merkez kapağının dolgu rengini belirler.
CapPointerDiameter İşaretçi Kapak Çapı 15 Merkez kapağının çapını belirler.

Çoklu işaretçi örneği

Aynı dairesel Gauge üzerinde Aktif Güç, Reaktif Güç ve Set Değeri için üç farklı işaretçi tanımlanabilir. Kaynak kodunda birden fazla BASEUI_POINTER_COLLECTION öğesi desteklendiğinden bu tür kompozisyonlar motorun mimarisiyle uyumludur.

Aralıklar ve Renk Bölgeleri

BASEUI_RANGE_COLLECTION, ölçüm ölçeği üzerinde belirli değer aralıklarını görsel olarak vurgulamak için kullanılan katmandır. Normal, uyarı ve kritik bölgeler gibi operatörün hızlı algılamasına yardımcı olacak görsel bölgeler oluşturulabilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
RangeDataName Menzil Veri Adı "" Aralıkla ilişkilendirilen veri adını tanımlar.
RangePosition Menzil Pozisyonu Inner Aralığın ölçek/çerçeveye göre konumunu belirler.
StartValue Başlangıç Değeri 0 Aralığın başlangıç değerini belirler.
EndValue Son Değer 50 Aralığın bitiş değerini belirler.
StartWidth Başlangıç Genişliği 5 Aralığın başlangıç kalınlığını belirler.
EndWidth Bitiş Genişliği 1 Aralığın bitiş kalınlığını belirler.
EnableGradient Gradyanı Etkinleştir false Aralık renginde gradyan kullanılmasını belirler.
FillColor Dolgu Rengi Red Aralığın temel rengini belirler.
EnableBorder Sınırı Etkinleştir false Aralık kenarlığının çizilip çizilmeyeceğini belirler.
OffsetFromScale Ölçekten Ofset 0 Aralığın ölçekten uzaklığını belirler.
Opaque Opaklık 255 Aralığın saydamlık/opaklık değerini belirler.
ConnectedScaleBarID Bağlı Ölçek Çubuğu Kimliği "" Aralığın bağlı olduğu ölçek çubuğunu tanımlar.
ConnectedFrameID Bağlı Çerçeve Kimliği "" Aralığın bağlı olduğu çerçeveyi tanımlar.

Etiketler

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
LabelLocation Etiket Konumu (0,0) Etiketin kontrol içindeki konumunu belirler.
LabelText Etiket Metni "" Gösterilecek metni belirler.
LabelColor Etiket Rengi Black Etiket metninin rengini belirler.
LabelFont Etiket Yazı Tipi Arial, 10 pt Etiket yazı tipini belirler.
LabelAngle Etiket Açısı 0 Etiketin döndürme açısını belirler.
DisplayBorder Görüntü Kenarlığı false Etiket çevresinde kenarlık gösterimini belirler.
BorderWidth Kenarlık Genişliği 1 Etiket kenarlığının genişliğini belirler.
BorderColor Kenarlık Rengi Black Etiket kenarlığının rengini belirler.
UseGradient Gradyanı Kullan false Etiket alanında gradyan kullanımını belirler.
ShadowOffset Gölge Ofseti 0 Etiket gölgesinin ofsetini belirler.
BackgroundImage Arka Plan Resmi "" Etiket alanında arka plan resmi kullanılmasını sağlar.
ConnectedFrameID Bağlı Çerçeve Kimliği "" Etiketin ilişkilendirildiği çerçeveyi belirtir.

Sayısal Çerçeve ve Dijital Segmentler

CIRCULAR_FRAME yalnızca analog işaretçilerle sınırlı değildir. Kaynak kodunda NumericFrameCollection ve DigitalSegments için ayrı koleksiyonlar bulunması, analog gösterge ile sayısal/LED tarzı gösterimin aynı görsel içinde birleştirilebileceğini gösterir.

Analog + Dijital

Örneğin dış çerçevede analog ölçek ve pointer, merkezde sayısal değer, alt bölümde birim metni ve ayrı bir alanda LED benzeri dijital gösterim birlikte tasarlanabilir.

Önemli: Verilen kaynak kodunda BASEUI_NUMFRAME_COLLECTION ve BASEUI_LED_COLLECTION sınıflarının iç özellikleri paylaşılmadığı için bu iki koleksiyonun ayrıntılı alt Property listesi bu sayfada varsayımla genişletilmemiştir.

Katmanlar Arası Bağlantı

Kaynak kodundaki ConnectedFrameID ve ConnectedScaleBarID alanları, görsel katmanların birbirleriyle ilişkilendirilebildiğini gösterir.

Bağlantı EOS Türkçe Karşılığı Kullanım amacı
ConnectedFrameID Bağlı Çerçeve Kimliği Ölçek, işaretçi, aralık veya etiket gibi bir katmanı belirli bir dairesel çerçeveyle ilişkilendirmek.
ConnectedScaleBarID Bağlı Ölçek Çubuğu Kimliği Aralık veya işaretçi gibi bir katmanı belirli bir ölçek çubuğuyla ilişkilendirmek.

Çok Farklı Gauge Tasarımları Oluşturma

Klasik Analog Gauge

Tek çerçeve + tek ölçek + tek pointer ile sade bir proses göstergesi.

Çok Halkalı Gauge

Birden fazla dairesel çerçeve ve farklı aralık katmanlarıyla çok seviyeli gösterim.

Çoklu Pointer

Farklı SCADA verilerini aynı ölçek üzerinde birden fazla işaretçiyle karşılaştırma.

Aralık Vurgulu Gauge

Normal, uyarı ve kritik bölgeleri renkli aralıklar olarak gösterme.

Analog + Dijital

Pointer gösterimini sayısal veya dijital segmentli değerle birleştirme.

Grafiksel Tema

Çerçeve ve işaretçiler için görüntü dosyalarının kullanılabildiği tasarımlar.

SCADA Şablon Kütüphanesinde Kullanım

CIRCULAR_FRAME'in önemli kullanım biçimlerinden biri, bir defa tasarlanan Gauge'ın daha sonra SCADA ekranlarında tekrar kullanılabilecek bir şablon olarak değerlendirilmesidir.

Örnek şablon yaklaşımı

  1. Gauge'ın tam fiziksel ekran boyutu belirlenir.
  2. Dairesel çerçeve ve ölçek tasarlanır.
  3. İşaretçiler SCADA verilerine bağlanır.
  4. Normal/uyarı/kritik aralıklar eklenir.
  5. Etiket ve sayısal değer alanları yerleştirilir.
  6. Test edilen tasarım şablon kütüphanesine alınır.
  7. Aynı tasarım farklı ünitelerde veya proses ekranlarında tekrar kullanılır.

Endüstriyel ve SCADA Kullanım Alanları

Endüstriyel HMI/SCADA sistemlerinde analog Gauge'lar; operatörün bir proses değerinin mevcut konumunu ölçek üzerinde hızlıca algılaması, normal/uyarı bölgelerini görmesi ve gerektiğinde birden fazla göstergeyi karşılaştırması için kullanılmaktadır. Siemens WinCC dokümantasyonu Gauge Control'ü ölçüm değerlerini analog saat biçiminde göstermek ve uyarı/tehlike alanlarını renklerle işaretlemek için tanımlar. citeturn0search36turn0search40

Alan Örnek değerler CIRCULAR_FRAME ile tasarım
Elektrik üretimi Aktif güç, reaktif güç, gerilim, akım, frekans Tek veya çoklu pointer; farklı ölçekler ve aralıklar.
Hidroelektrik santraller Ünite gücü, türbin devri, debi, basınç Analog pointer + kritik aralık + sayısal değer.
Proses tesisleri Basınç, sıcaklık, debi, seviye Normal/uyarı/kritik bölgelerin renklerle ayrılması.
Motor ve döner ekipman Devir, yük, sıcaklık, titreşim Teknik ölçek + pointer + alarm aralıkları.
Enerji yönetimi Yük, üretim, tüketim, verimlilik KPI odaklı Gauge ve çoklu gösterim.
Makine HMI Hız, pozisyon, basınç, sıcaklık Kompakt Gauge şablonları.

Rockwell'in Gauge dokümantasyonu da Gauge'ların üretim sistemlerinde kullanılan grafik elemanları olduğunu ve kontrolör değerlerinin iğnenin hareketiyle görselleştirilebildiğini belirtmektedir. citeturn0search9 Siemens'in güncel HMI dokümantasyonunda da Gauge nesnesinin analog gösterge olarak sayısal değerleri sunmak ve normal aralığı görsel olarak belirtmek amacıyla kullanıldığı açıklanmaktadır. citeturn0search40

İyi Bir Gauge Tasarımı İçin

Operatörün ilk bakışta okuyabilmesi

Gauge'ın amacı yalnızca estetik bir grafik oluşturmak değil, kritik proses bilgisini hızlı biçimde görünür hale getirmektir. Bu nedenle ölçek, pointer ve renkli aralıklar birbirini desteklemelidir. Endüstriyel HMI dokümantasyonlarında Gauge'ların hızlı algılama ve normal/uyarı durumlarının görsel ayrımı için kullanıldığı görülmektedir. citeturn0search36turn0search0

Aşırı görsel yoğunluktan kaçının

Motor çok sayıda katmanı desteklediği için her özellik aynı Gauge üzerinde kullanılmak zorunda değildir. Çok fazla pointer, ölçek, etiket ve aralık aynı anda kullanıldığında okunabilirlik azalabilir. Şablon hazırlanırken yalnızca operatör kararını destekleyen katmanların seçilmesi daha uygundur.

ÖNEMLİ — Kontrol Boyutu

CIRCULAR_FRAME Boyutu Mouse ile Büyütülemez

CIRCULAR_FRAME kullanıcı kontrolünde boyutların mouse ile büyütülmesi mümkün değildir. Bu nedenle kontrol SCADA ekranına yerleştirilmeden önce kullanılacağı tam boyutun belirlenmesi gerekir.

Özellikle Radius, FrameLocation, işaretçi uzunlukları, ölçek konumu, etiket konumları ve merkezdeki sayısal alanlar birbirleriyle geometrik olarak ilişkili olduğundan, şablon tasarımının hedef ekran boyutu dikkate alınarak yapılması önemlidir.

Önerilen tasarım süreci

  1. SCADA ekranında kullanılacak alanı kesin olarak belirleyin.
  2. CIRCULAR_FRAME kontrolünün genişlik/yüksekliğini bu alana göre ayarlayın.
  3. Radius ve FrameLocation değerlerini buna göre tasarlayın.
  4. Pointer uzunluklarını ve ölçek konumlarını kontrol edin.
  5. Etiket ve sayısal alanların taşmadığını doğrulayın.
  6. Son tasarımı şablon kütüphanesine ekleyin.

Kaynak Kodunun Kapsadığı Ana Yapı

Kaynak yapı İşlev
BASEUI_CIRFRAME_COLLECTION[] Dairesel çerçeve katmanları
BASEUI_SCALEBAR_COLLECTION[] Ölçek ve işaret katmanları
BASEUI_POINTER_COLLECTION[] SCADA verilerine bağlı pointer katmanları
BASEUI_RANGE_COLLECTION[] Değer aralığı ve renk katmanları
BASEUI_LABEL_COLLECTION[] Metin/etiket katmanları
BASEUI_NUMFRAME_COLLECTION[] Sayısal çerçeve katmanı
BASEUI_LED_COLLECTION[] Dijital segment katmanı

Sonuç

CIRCULAR_FRAME, EOS SCADA kullanıcı kontrolleri içerisinde özellikle gelişmiş Gauge tasarımı için güçlü bir temel oluşturur. Onu diğer basit analog göstergelerden ayıran temel yaklaşım, tek bir pointer ve tek bir ölçekten oluşan sabit bir gösterge yerine, birçok bağımsız görsel koleksiyonun bir araya getirilmesine izin vermesidir.

Bu mimari sayesinde aynı motor kullanılarak sade bir analog gösterge, çok halkalı bir Gauge, birden fazla SCADA verisini gösteren çoklu pointer Gauge, renkli alarm aralıkları bulunan bir proses göstergesi veya analog ve dijital bilgiyi bir arada sunan özel bir gösterge tasarlanabilir.

En önemli tasarım kuralı ise kontrolün kullanılacağı gerçek SCADA ekran boyutunun baştan belirlenmesidir. Boyutun mouse ile büyütülememesi nedeniyle CIRCULAR_FRAME, özellikle hazırlanmış ve test edilmiş şablon kütüphanesi elemanları olarak kullanıldığında güçlü bir standartlaştırma aracı haline gelir.

← Önceki İçeriğe Dön