Enerji Üretimi
Farklı üretim birimlerinin aktif güç, reaktif güç veya benzeri sayısal değerlerinin karşılaştırmalı gösteriminde kullanılabilir.
BAR_CHART, SCADA ekranlarında birden fazla sayısal proses değerinin aynı grafik alanında
çubuklar aracılığıyla görüntülenmesini sağlar. Kontrolün temel veri yapısı
BAR_DATA_COLLECTION[] türündeki Bar Veri Öğeleri koleksiyonudur.
Her veri öğesi grafik içerisinde ilgili değeri temsil eden bir çubuk olarak kullanılabilir.
Kontrolün temel kullanım amacı, farklı veri noktalarının mevcut durumunu tek bir görsel alanda karşılaştırılabilir biçimde sunmaktır. Örneğin farklı üretim birimlerinin güç değerleri, farklı pompaların debileri, farklı tankların seviyeleri veya farklı yük gruplarının anlık değerleri aynı grafik üzerinde gösterilebilir.
BAR_CHART zamana bağlı geçmiş eğilimleri göstermek için tasarlanmış bir trend grafiğinden farklı olarak, aynı anda bulunan birden fazla değerin göreli büyüklüğünü hızlı biçimde değerlendirmeye yönelik kullanılabilir. Bu nedenle özellikle karşılaştırmalı anlık durum gösterimlerinde uygun bir görsel araçtır.
Temel yaklaşım: BAR_CHART; farklı SCADA verilerini aynı grafik alanında çubuklar halinde gösterir. Kontrolün görünümü ve değerlerin sunuluş biçimi, kaynak kodunda tanımlanan özellikler kullanılarak yapılandırılabilir.
BAR_CHART yapılandırılırken önce kontrolün genel çalışma özellikleri ve veri öğeleri belirlenir. Daha sonra grafik boyutlandırması, çubukların çizim biçimi, etiketler, değer gösterimi ve görsel efektler yapılandırılabilir.
BAR_CHART kontrolünün temel çalışma ve görünüm özellikleri aşağıdaki parametrelerle belirlenir. Bu özellikler kontrolün tanımlanması, güncellenmesi ve temel yazı/görünüm yapısının düzenlenmesi için kullanılır.
Property tablosu: Her satırda teknik Property adı, EOS Türkçe karşılığı, varsayılan değer, kullanım amacı ve tipik kullanım alanı birlikte verilmiştir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
UCType |
Kontrol Tipi | BAR_CHART |
Kontrolün kullanıcı kontrolü tipini tanımlar. | BAR_CHART kontrolünün tanımlandığı temel ayarda. |
UpdateInterval |
Güncelleme Aralığı | 1000 ms |
Kontrolün güncelleme aralığını belirler. | Anlık SCADA verilerinin periyodik olarak yenilendiği grafiklerde. |
DecimalPoint |
Ondalık Hane | 0 |
Sayısal değerlerin gösterimindeki ondalık hane ayarını belirler. | Güç, debi, seviye, basınç ve benzeri sayısal değerlerin gösteriminde. |
UCBackColor |
Kontrol Arka Renk | White |
Kontrolün arka plan rengini belirler. | Grafik alanının ekran tasarımıyla uyumlandırılmasında. |
UCForeColor |
Kontrol Yazı Rengi | Black |
Kontrolün temel yazı rengini belirler. | Grafik üzerindeki genel metinlerin görünümünde. |
UCFont |
Kontrol Yazı Tipi | Arial Narrow, 8.25 pt |
Kontrolün temel yazı tipini belirler. | Kontrol üzerindeki genel metinlerin okunabilirliğini düzenlemek için. |
BarDataItems, BAR_CHART üzerinde gösterilecek veri öğelerinin koleksiyonunu
temsil eder. Kaynak kodunda bu yapı BAR_DATA_COLLECTION[] olarak tanımlanmıştır.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
BarDataItems |
Bar Veri Öğeleri | BAR_DATA_COLLECTION[] |
Grafik üzerinde gösterilecek bar veri öğelerinin koleksiyonunu temsil eder. | Birden fazla SCADA verisinin aynı grafik üzerinde gösterilmesinde. |
Kaynak kodu sınırı:
Verilen kod parçasında BAR_DATA_COLLECTION sınıfının iç özellikleri
bulunmamaktadır. Bu nedenle veri öğesinin içerisinde hangi alanların tutulduğu,
veri bağlantısının nasıl yapıldığı veya her veri öğesinin renk/etiket ayarlarının
nasıl tanımlandığı bu sayfada kaynak koda dayanarak ayrıntılandırılmamıştır.
Aynı grafik içerisinde farklı üretim birimlerine ait güncel güç değerlerinin karşılaştırılması düşünülebilir. Her bir birimin değeri ayrı bir Bar Veri Öğesi olarak grafik üzerinde temsil edilir.
Bu grup, grafik alanının boyutlandırılması ve çubukların görsel olarak nasıl çizileceğini belirler.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
ChartSizingMode |
Grafik Boyutlandırma Modu | Normal |
Grafiğin ölçeklendirme davranışını belirler. | Grafiğin normal veya otomatik ölçekleme davranışıyla kullanılmasında. |
ItemsDrawingMode |
Öğe Çizim Modu | Glass |
Çubukların görsel çizim biçimini belirler. | Çubukların Cam, Lastik veya Katı görünümle çizilmesinde. |
DisplayBarTooltip |
Görüntü Çubuğu Araç İpucu | true |
Çubuklarla ilişkili araç ipucu gösteriminin etkin olup olmadığını belirler. | Kullanıcının grafik üzerindeki çubuklarla ilgili ek bilgiyi görmesinin istendiği ekranlarda. |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
Normal |
Normal |
Autoscale |
Otomatik Ölçekleme |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
Glass |
Cam |
Rubber |
Lastik |
Solid |
Katı |
Çubukların grafik üzerinde tanımlanmasını kolaylaştırmak için etiket gösterimi ayrı olarak etkinleştirilebilir. Etiketlerin rengi ve yazı tipi de yapılandırılabilir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
DisplayBarLabels |
Görüntü Çubuğu Etiketleri | false |
Çubuk etiketlerinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. | Çubukların hangi veri öğesini temsil ettiğinin grafik üzerinde açıkça gösterilmesinde. |
LabelColor |
Etiket Rengi | Black |
Çubuk etiketlerinin rengini belirler. | Etiketlerin grafik arka planından ayrıştırılmasında. |
LabelFont |
Etiket Yazı Tipi | Tahoma, 8 pt, Bold |
Çubuk etiketlerinin yazı tipi özelliklerini belirler. | Etiketlerin okunabilirliğinin düzenlenmesinde. |
BAR_CHART üzerinde grafik hakkında açıklayıcı bir metin gösterilmesi isteniyorsa bu grup kullanılabilir. Açıklamanın gösterimi, metni, rengi ve yazı tipi birbirinden bağımsız olarak yapılandırılır.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
DisplayDescription |
Ekran Açıklaması | false |
Grafik açıklamasının gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. | Grafiğin amacının veya veri grubunun başlık/açıklama ile belirtilmesinde. |
DescriptionText |
Açıklama Metni | "" |
Gösterilecek açıklama metnini belirler. | Grafiğin neyi gösterdiğinin kullanıcıya açıklanmasında. |
DescriptionColor |
Açıklama Renk | Black |
Açıklama metninin rengini belirler. | Grafik başlığının ekran tasarımıyla uyumlandırılmasında. |
DescriptionFont |
Açıklama Yazı Tipi | Tahoma, 14 pt, Bold |
Açıklama metninin yazı tipi özelliklerini belirler. | Grafik başlığının görsel hiyerarşisini düzenlemek için. |
Değer ayarları, çubukların temsil ettiği sayısal bilgilerin grafik üzerinde gösterilmesini ve bu bilgilerin hangi biçimde sunulacağını belirler.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
DisplayValues |
Görüntü Değerleri | true |
Çubukların değer bilgilerinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. | Operatörün çubukların sayısal değerlerini doğrudan grafik üzerinde görmesinin istendiği durumlarda. |
ValuesMode |
Değerler Modu | Digit |
Değerlerin Rakam veya Yüzde biçiminde gösterilmesini belirler. | Mutlak proses değerleri veya yüzde tabanlı karşılaştırmaların gösteriminde. |
ValuesColor |
Değerler Renk | Black |
Grafik üzerindeki değer metinlerinin rengini belirler. | Değer bilgilerinin okunabilirliğini düzenlemek için. |
ValuesFont |
Değerler Yazı Tipi | Tahoma, 7 pt |
Değer metinlerinin yazı tipi özelliklerini belirler. | Çubuk değerlerinin okunabilirliğini düzenlemek için. |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
Percent |
Yüzde |
Digit |
Rakam |
Çubukların görsel görünümü Boyama Modu ile belirlenir. Düz renk, doğrusal gradyan veya radyal gradyan seçeneklerinden biri kullanılabilir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
PaintingMode |
Boyama Modu | Solidcolor |
Çubukların doldurulma ve görsel boyama biçimini belirler. | Düz renk veya gradyanlı çubuk görünümlerinin oluşturulmasında. |
GradientColor1 |
Gradyan Renk 1 | White |
Gradyan görünümündeki birinci rengi belirler. | İki renkli gradyan tasarımlarında. |
GradientColor2 |
Gradyan Renk 2 | DimGray |
Gradyan görünümündeki ikinci rengi belirler. | İki renkli gradyan tasarımlarında. |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
Lineargradient |
Doğrusal Gradyan |
Radialgradient |
Radyal Gradyan |
Solidcolor |
Düz Renk |
Kenarlık özellikleri grafik alanının veya ilgili görsel öğelerin çevresinde çerçeve kullanılmasını ve bu çerçevenin görünümünü belirlemek için kullanılır.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
DisplayBorder |
Kenarlığı Görüntüle | false |
Kenarlığın görüntülenip görüntülenmeyeceğini belirler. | Grafik alanının görsel olarak çerçevelenmesinin istendiği ekranlarda. |
BorderStyle |
Kenarlık Stili | None |
Kenarlığın kullanılacak stilini belirler. | Kenarlığın tek sabit veya sabit 3 boyutlu görünümde yapılandırılmasında. |
BorderColor |
Kenarlık Rengi | Black |
Kenarlık rengini belirler. | Grafik çerçevesinin ekran tasarımıyla uyumlandırılmasında. |
BorderWidth |
Kenarlık Genişliği | 1 |
Kenarlığın genişliğini belirler. | Grafik çerçevesinin görsel kalınlığını düzenlemek için. |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
None |
Yok |
Fixedsingle |
Tek Sabit |
Fixed3d |
Sabit 3 Boyutlu |
Gölge ayarları grafik öğelerinin görsel derinliğini düzenlemek amacıyla kullanılabilir. İç, dış veya her iki yönde gölge seçenekleri bulunmaktadır.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|---|
ShadowMode |
Gölge Modu | None |
Gölgenin kullanılıp kullanılmayacağını ve kullanılacak yönünü belirler. | Grafik ve çubukların görsel derinliğinin düzenlenmesinde. |
WidthInner |
Genişlik İç | 5 |
İç gölgenin genişlik değerini belirler. | İç gölge kullanımının yapılandırılmasında. |
WidthOuter |
Genişlik Dış | 5 |
Dış gölgenin genişlik değerini belirler. | Dış gölge kullanımının yapılandırılmasında. |
| ENUM | Türkçe |
|---|---|
None |
Yok |
Inner |
İç |
Outer |
Dış |
Both |
Hepsi |
BAR_CHART'ın UpdateInterval özelliğinin varsayılan değeri 1000 ms'dir.
Bu değer, kontrolün güncelleme aralığını tanımlar. SCADA ekranında kullanılan veri öğeleri
güncellendikçe grafik üzerindeki çubukların güncel değerleri yansıtması amaçlanır.
Bir üretim tesisinde dört ünitenin aktif güç değerlerinin aynı anda izlenmesi için BAR_CHART kullanılabilir. Her ünite ayrı bir Bar Veri Öğesi olarak grafik içerisinde temsil edilir.
Bu yapı, hangi ünitenin mevcut değerinin diğerlerine göre daha yüksek veya daha düşük olduğunu tek bir grafik alanında hızlı biçimde değerlendirmeye yardımcı olur.
Birden fazla tankın doluluk oranı yüzde olarak gösterilecekse ValuesMode
için Percent seçeneği kullanılabilir. Böylece grafik, farklı tankların
mevcut doluluk durumlarını karşılaştırmalı olarak sunabilir.
BAR_CHART, farklı proses noktalarından gelen benzer veya karşılaştırılabilir sayısal değerlerin aynı ekran üzerinde izlenmesinde kullanılabilir. Aşağıdaki örnekler kontrolün genel kullanım mantığını açıklamak amacıyla verilmiştir.
Farklı üretim birimlerinin aktif güç, reaktif güç veya benzeri sayısal değerlerinin karşılaştırmalı gösteriminde kullanılabilir.
Farklı hatların debileri veya tankların seviye değerleri aynı grafik alanında karşılaştırmalı olarak gösterilebilir.
Pompa, fan, kompresör veya benzeri ekipman gruplarının ölçülebilir değerlerinin aynı ekran üzerinde karşılaştırılmasında kullanılabilir.
Aynı türden farklı proses değişkenlerinin anlık büyüklüklerini tek bir görsel alanda karşılaştırmak için kullanılabilir.
BAR_CHART tasarlanırken karşılaştırılan değerlerin aynı veya karşılaştırılabilir ölçekte olması görsel yorumlamayı kolaylaştırır. Farklı fiziksel birimlere sahip değerlerin tek grafik üzerinde gösterilmesi gerekiyorsa, grafik değerlerinin nasıl ölçeklendirildiği ve kullanıcıya nasıl açıklanacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Okunabilirlik: Çok sayıda çubuğun aynı grafik alanına yerleştirilmesi durumunda etiket ve değer metinleri için yeterli alan bırakılması gerekir. Çubuk sayısı arttıkça grafik alanının boyutu, yazı tipi ve değer gösterimi birlikte değerlendirilmelidir.
Ölçek bütünlüğü: Karşılaştırılan çubukların aynı grafik içerisinde anlamlı biçimde yorumlanabilmesi için kullanılan ölçek ve gösterim yönteminin tüm veri öğeleriyle uyumlu olması önemlidir.
Not: Bu sayfadaki kullanım örnekleri BAR_CHART'ın kaynak kodunda tanımlanan özelliklerin genel SCADA kullanım mantığıyla açıklanması amacıyla verilmiştir. Verilen kaynak kodda bulunmayan veri bağlantı veya hesaplama algoritmaları hakkında kesin bir davranış tanımlanmamıştır.
Endüstriyel görselleştirme uygulamalarında çubuk grafikler, sayısal bir değerin grafiksel büyüklük olarak gösterilmesinin yanında birden fazla değerin karşılaştırılması için de kullanılmaktadır. Bu yapı özellikle operatörün değerler arasındaki farkı hızlı biçimde algılamasının önemli olduğu ekranlarda yararlıdır.
Çubuk grafikler; doluluk seviyeleri, üretim miktarları, yük değerleri, ekipman ölçümleri ve benzer proses değişkenlerinin karşılaştırılmasında kullanılabilir. Grafik üzerinde değer etiketlerinin, ölçeğin ve açıklamaların kullanılması, sayısal değer ile görsel büyüklük arasındaki ilişkinin daha kolay anlaşılmasına yardımcı olur.
Bu genel kullanım yaklaşımı BAR_CHART'ın yapısıyla uyumludur: kontrol birden fazla Bar Veri Öğesi içerebilir; çubukların çizim biçimi, değer gösterimi, etiketleri ve görsel özellikleri ayrıca yapılandırılabilir.
Araştırma notu: İnternet araştırmasında incelenen endüstriyel HMI dokümantasyonlarında bar grafiklerin özellikle birden fazla sayısal değeri karşılaştırmak, doluluk veya miktarları görsel olarak ifade etmek ve operatörün değerler arasındaki ilişkiyi hızlı biçimde görmesini sağlamak amacıyla kullanıldığı görülmektedir. Bu bilgiler BAR_CHART'ın kullanım alanlarını genel endüstriyel görselleştirme bağlamında açıklamak için kullanılmıştır; BAR_CHART'ın kaynak kodunda bulunmayan özellikler kontrolün kendi davranışı olarak kabul edilmemiştir.
| Grup | Temel Özellikler |
|---|---|
| Genel | UCType, UCName, UpdateInterval, DecimalPoint, UCBackColor, UCForeColor, UCFont |
| Bar | BarDataItems, ChartSizingMode, ItemsDrawingMode, DisplayBarTooltip |
| Etiket | DisplayBarLabels, LabelColor, LabelFont |
| Açıklama | DisplayDescription, DescriptionText, DescriptionColor, DescriptionFont |
| Değer | DisplayValues, ValuesMode, ValuesColor, ValuesFont |
| Gradyan | PaintingMode, GradientColor1, GradientColor2 |
| Kenarlık | DisplayBorder, BorderStyle, BorderColor, BorderWidth |
| Gölge | ShadowMode, WidthInner, WidthOuter |
BAR_CHART, EOS SCADA ekranlarında farklı proses verilerini aynı görsel alan içerisinde çubuk grafik olarak sunmak için kullanılabilecek bir kullanıcı kontrolüdür. Kontrolün temel yapısı, birden fazla Bar Veri Öğesi üzerinden güncel değerlerin grafiksel olarak gösterilmesine dayanır.
Grafik boyutlandırma, çubuk çizim biçimi, etiketler, açıklamalar, değer gösterimi, gradyan, kenarlık ve gölge gibi özellikler sayesinde aynı temel kontrol farklı ekran tasarımlarına uyarlanabilir. Özellikle farklı ünitelerin, ekipmanların veya proses noktalarının güncel değerlerinin karşılaştırmalı olarak izlenmesi gereken ekranlarda kullanışlı bir görsel sunum sağlar.
Özet: BAR_CHART'ın temel amacı, farklı SCADA verilerini canlı ve karşılaştırılabilir çubuk grafikler halinde sunmaktır. Kaynak kodunda açıkça tanımlanan özellikler doğrultusunda grafik görünümü ve değer sunumu ayrıntılı biçimde yapılandırılabilir.