ANALOG GÖSTERGE Hakkında

ANALOG GÖSTERGE, EOS SCADA içerisinde ANALOG_METER User Control tipi olarak kullanılan, bir analog proses değerini kadran ve hareketli ibre üzerinden görsel olarak göstermek amacıyla tasarlanmış bir kullanıcı kontrolüdür.

Kontrolün temel çalışma mantığı oldukça sadedir: bir proses değeri, MinValue ile MaxValue arasında tanımlanan ölçüm aralığına göre analog kadran üzerinde konumlandırılır ve PointerColor ile tanımlanan ibre üzerinden gösterilir. Kadranın başlangıç açısı TickStartAngle ile belirlenir.


Kadranın okunabilirliği; küçük, çok küçük ve büyük taksimatlar için ayrı ayrı tanımlanabilen sıklık, çizgi kalınlığı ve boyut özellikleriyle düzenlenebilir. Bu nedenle aynı kontrol; basınç, sıcaklık, debi, seviye, motor hızı, güç, akım, gerilim ve benzeri sürekli analog değerlerin SCADA ekranında operatör tarafından hızlı algılanması gereken durumlarda kullanılabilir.

Temel yaklaşım: ANALOG_METER bir trend grafiği veya sayısal gösterim değildir. Anlık bir analog değeri, klasik bir kadran ve hareketli ibre mantığıyla operatöre hızlı bir görsel referans olarak sunar.

Nasıl Yapılandırılır?

ANALOG GÖSTERGE yapılandırılırken önce ölçüm aralığı ve kadranın başlangıç açısı belirlenmeli, ardından ibre ve taksimatların görünümü düzenlenmelidir.

Önerilen yapılandırma sırası

  1. Genel: kontrol tipi, güncelleme aralığı, arka plan ve yazı rengi.
  2. Ölçüm aralığı: MinValue ve MaxValue.
  3. Kadran: TickStartAngle ile başlangıç açısı.
  4. İbre: renk ve görünüm.
  5. Küçük taksimat: sıklık, çizgi kalınlığı ve boyut.
  6. Çok küçük taksimat: ara ölçek çizgileri için sıklık, kalınlık ve boyut.
  7. Büyük taksimat: ana ölçek çizgileri için sıklık, kalınlık ve boyut.

SCADA'da Kullanım Alanları

SCADA sistemleri sensör ve enstrümanlardan gelen analog proses değişkenlerini operatör ekranlarında gösterebilir. Yaygın analog değişkenler arasında seviye, sıcaklık, basınç, debi ve motor hızı bulunur. citeturn0search1turn0search7

Endüstriyel proses enstrümantasyonunda basınç, sıcaklık, debi ve seviye temel ölçüm değişkenleri arasındadır. Bu değişkenler enerji santralleri, proses endüstrisi, rafineri/petrokimya, su arıtma ve benzeri tesislerde sürekli izlenebilir. citeturn0search0turn0search9

Değişken Örnek kullanım Gösterge yaklaşımı
Basınç Hat, tank, kazan veya proses basıncı Min/Max aralığı basınç ölçüm aralığına göre belirlenir.
Sıcaklık Proses, ekipman veya akışkan sıcaklığı İbre konumu sıcaklık aralığındaki anlık değeri gösterir.
Debi Su, buhar, gaz veya proses akışı Geniş ölçüm aralığı ve okunabilir taksimatlar kullanılabilir.
Seviye Tank, rezervuar veya proses seviyesi Ölçüm aralığı yüzde veya fiziksel seviye birimine göre düzenlenebilir.
Hız Motor, pompa, fan veya türbin hızı Operatörün anlık hız değerini kadran üzerinden hızlı algılamasına yardımcı olur.
Elektriksel büyüklükler Akım, gerilim, güç gibi sürekli değerler Değer aralığı ilgili elektriksel büyüklüğün mühendislik birimine göre düzenlenir.

Not: Bu kontrol yalnızca gösterim amaçlıdır. Bir analog göstergenin SCADA ekranında kullanılması, ölçümün doğruluğunu veya proses değerinin fiziksel olarak doğru ölçüldüğünü tek başına garanti etmez. Ölçüm aralığı, ölçekleme, sensör/transmitter, giriş kartı ve SCADA veri işleme zinciri ayrıca doğru yapılandırılmalıdır.

Genel Özellikler

Genel özellikler kontrolün temel çalışma ve görünüm ayarlarını belirler. UpdateInterval, göstergenin değerini yenileme aralığını belirler.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
UCType Kontrol Tipi ANALOG_METER Kontrolün EOS SCADA içindeki User Control tipini tanımlar. Kontrolün ANALOG_METER olarak tanımlandığı temel ayarda.
UCName Kontrol Adı Boş Kullanıcı kontrolünün adını tanımlar. Editör içerisinde kontrolün ayırt edilmesi gereken ekranlarda.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün güncelleme aralığını belirler. Analog proses değerinin periyodik olarak yenilendiği ekranlarda.
UCBackColor Kontrol Arka Renk White Kontrolün arka plan rengini belirler. Kadranın arka plan görünümünde.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel ön plan rengini belirler. Başlık ve kadran üzerindeki metinlerin görünümünde.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt, Bold Kontrolün temel yazı tipi ayarını belirler. Başlık ve gösterge metinlerinin görünümünde.

Ölçek ve Kadran Ayarları

Bu özellikler analog göstergenin ölçüm aralığını ve kadranın geometrik başlangıç noktasını belirler. MinValue ve MaxValue göstergenin mühendislik değer aralığını, TickStartAngle ise ilk taksimatın başlangıç açısını belirler.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
BorderColor Çerçeve Rengi Black Göstergenin dış çerçevesinin rengini belirler. Analog göstergenin ekran üzerindeki dış sınır görünümünde.
TitleText Başlık Metni Boş Göstergenin başlık metnini belirler. Örneğin Basınç, Sıcaklık, Debi veya Güç gibi değişken adlarının gösterilmesinde.
MinValue Minimum Değer 0 Analog göstergenin alt ölçüm sınırını belirler. Gösterilecek proses değişkeninin minimum mühendislik değerinde.
MaxValue Maksimum Değer 100 Analog göstergenin üst ölçüm sınırını belirler. Gösterilecek proses değişkeninin maksimum mühendislik değerinde.
TickStartAngle Taksimat Başlangıç Açısı 20 Kadrandaki taksimatların başlangıç açısını belirler. Kadranın ölçüm aralığının görsel olarak hangi açıdan başlayacağını düzenlemek için.

İbre Ayarı

PointerColor, analog değeri kadran üzerinde gösteren hareketli ibrenin rengini belirler. İbre, ölçüm değerinin kadrandaki karşılığını operatöre doğrudan görsel olarak aktarır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
PointerColor İbre Rengi Red Analog değeri gösteren ibrenin rengini belirler. İbrenin kadran üzerindeki diğer görsel unsurlardan ayrıştırılmasında.

Küçük Taksimat Ayarları

Küçük taksimatlar ana ölçeğin düzenli aralıklarla bölünmesini sağlar. TickSmallFrequency ile sıklık, TickSmallWidth ile çizgi kalınlığı ve TickSmallSize ile çizgi boyutu belirlenir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
TickSmallFrequency Küçük Taksimat Sıklığı 10 Küçük taksimatların hangi aralıklarla oluşturulacağını belirler. Kadranın temel ölçüm bölmelerinin oluşturulmasında.
TickSmallWidth Küçük Taksimat Genişliği 1 Küçük taksimat çizgisinin kalınlığını belirler. Küçük ölçek çizgilerinin görünümünde.
TickSmallSize Küçük Taksimat Boyutu 15 Küçük taksimat çizgisinin uzunluğunu belirler. Küçük ölçek çizgilerinin kadran üzerindeki belirginliğini ayarlamak için.

Çok Küçük Taksimat Ayarları

Çok küçük taksimatlar, küçük taksimatlar arasındaki daha ince ara bölmeleri oluşturmak için kullanılır. Özellikle daha hassas bir kadran görünümü oluşturulmak istendiğinde yararlıdır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
TickTinyFrequency Çok Küçük Taksimat Sıklığı 2 Çok küçük taksimatların hangi aralıklarla oluşturulacağını belirler. Küçük taksimatlar arasındaki ara ölçek çizgilerinde.
TickTinyWidth Çok Küçük Taksimat Genişliği 1 Çok küçük taksimat çizgisinin kalınlığını belirler. İnce ara ölçek çizgilerinin görünümünde.
TickTinySize Çok Küçük Taksimat Boyutu 5 Çok küçük taksimat çizgisinin uzunluğunu belirler. Kadrandaki ince ara bölümlerin oluşturulmasında.

Büyük Taksimat Ayarları

Büyük taksimatlar kadranın ana ölçek işaretlerini oluşturur. Operatörün kadranı hızlı biçimde okumasında özellikle önemlidir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
TickLargeFrequency Büyük Taksimat Sıklığı 20 Büyük taksimatların hangi aralıklarla oluşturulacağını belirler. Ana ölçek değerlerinin kadran üzerinde işaretlenmesinde.
TickLargeWidth Büyük Taksimat Genişliği 2 Büyük taksimat çizgisinin kalınlığını belirler. Ana ölçek çizgilerinin küçük taksimatlardan ayırt edilmesinde.
TickLargeSize Büyük Taksimat Boyutu 20 Büyük taksimat çizgisinin uzunluğunu belirler. Ana ölçek çizgilerinin kadran üzerindeki görünümünde.

Uygulama Örnekleri

1. Basınç Göstergesi

TitleText="BASINÇ" kullanılarak örneğin 0–10 bar aralığındaki bir proses basıncı klasik analog kadran görünümünde izlenebilir. Büyük taksimatlar ana basınç bölmelerini, küçük taksimatlar ara değerleri gösterecek şekilde yapılandırılabilir.

2. Sıcaklık Göstergesi

TitleText="SICAKLIK" ile proses veya ekipman sıcaklığı için uygun bir kadran oluşturulabilir. MinValue ve MaxValue sıcaklık mühendislik aralığına göre belirlenir.

3. Debi Göstergesi

TitleText="DEBİ" kullanılarak su, buhar veya gaz debisinin anlık değeri analog ibreyle gösterilebilir. Debi ölçüm aralığına göre büyük, küçük ve çok küçük taksimatlar düzenlenebilir.

4. Güç / Hız / Seviye Göstergesi

Aynı kontrol; elektriksel güç, motor hızı veya tank/rezervuar seviyesi gibi sürekli değişen başka analog proses değerlerine de uyarlanabilir. Değişkenin mühendislik aralığı MinValue ve MaxValue ile tanımlanır.

Göstergenin Okunabilirliği

Analog gösterge tasarımında yalnızca ibrenin doğru konumu değil, kadranın operatör tarafından hızlı okunabilmesi de önemlidir. Büyük taksimatların belirgin, küçük taksimatların daha ince ve çok küçük taksimatların gerektiğinde daha hafif tutulması kadranın görsel hiyerarşisini güçlendirebilir.

Öneri: Çok fazla taksimat kullanılması göstergenin okunabilirliğini azaltabilir. Ölçüm aralığı, operatörün ihtiyaç duyduğu çözünürlük ve ekranın fiziksel boyutu birlikte değerlendirilerek TickLargeFrequency, TickSmallFrequency ve TickTinyFrequency değerleri seçilmelidir.

Özelliklerin Hızlı Referansı

Grup Özellikler Ana Amaç
Genel UCType, UCName, UpdateInterval, UCBackColor, UCForeColor, UCFont Kontrolün temel çalışma ve görünüm ayarları
Kadran BorderColor, TitleText, MinValue, MaxValue, TickStartAngle Ölçek, başlık ve kadran geometrisi
İbre PointerColor Anlık analog değerin gösterimi
Küçük Taksimat TickSmallFrequency, TickSmallWidth, TickSmallSize Temel ara ölçek
Çok Küçük Taksimat TickTinyFrequency, TickTinyWidth, TickTinySize İnce ara ölçek
Büyük Taksimat TickLargeFrequency, TickLargeWidth, TickLargeSize Ana ölçek işaretleri

Sonuç

ANALOG_METER (ANALOG GÖSTERGE), EOS SCADA ekranlarında sürekli değişen analog proses değerlerinin klasik kadran ve ibre mantığıyla hızlı biçimde izlenmesini sağlayan sade bir kullanıcı kontrolüdür.

Minimum ve maksimum değer aralığı, başlangıç açısı, ibre rengi ve üç farklı taksimat seviyesinin ayrı ayrı yapılandırılabilmesi sayesinde aynı kontrol farklı proses değişkenlerine ve ekran tasarımlarına uyarlanabilir.

Özellikle operatörün anlık değeri sayısal bir rakamdan önce görsel olarak algılamasının önemli olduğu ekranlarda, trend grafikleri ve sayısal değer göstergeleriyle birlikte tamamlayıcı bir gösterge olarak kullanılabilir.

Kaynak notu: SCADA'da analog değişkenlerin izlenmesi ve endüstriyel enstrümantasyonun basınç, sıcaklık, debi ve seviye gibi değişkenlerde kullanımı için sayfadaki kullanım alanları genel endüstriyel uygulama kaynaklarıyla desteklenmiştir.

← Önceki İçeriğe Dön