EOS SCADA Editor

Tipik bir SCADA projesinde geliştirme çalışmalarına başlamadan önce sistemin hangi cihazlardan veri toplayacağı, hangi verilerin izleneceği, hangi kullanıcıların sisteme erişeceği, hangi alarmların üretileceği ve verilerin ne şekilde arşivleneceği belirlenmelidir.

Bu hazırlıkların ardından proje yapılandırması gerçekleştirilir ve SCADA ekranları oluşturulur. Son aşamada ise kullanıcı yetkileri, alarm mekanizmaları, veri arşivleri ve çalışma kontrolleri tamamlanarak proje kullanıma hazır hale getirilir.

SCADA projesinin temel veri yapısının oluşturulması için öncelikle EOS Proje Veri Tabanı ile ilgili gerekli ayarlar yapılmalıdır.

Bu aşama, projenin diğer yapılandırma bileşenlerinin üzerine kurulacağı temel veri ortamının hazırlanmasını sağlar.

Kullanıcı Varsayılan Ayarları Kullanabilir.

Projede kullanılacak genel çalışma parametreleri ve sistem davranışları belirlenmelidir.

Bu ayarlar, SCADA uygulamasının genel çalışma karakteristiğini ve kullanıcıya sunacağı çalışma ortamını belirleyen temel yapılandırmaları içerir.

Kullanıcı Varsayılan Ayarları Kullanabilir.

Projeye ait isim, açıklama, güvenlik ve proje içerisinde kullanılacak diğer proje seviyesindeki bilgiler tanımlanmalıdır.

Bu bilgiler, projenin diğer bileşenlerinden bağımsız olarak proje bütününü tanımlayan temel yapılandırma bilgilerini oluşturur.

Kullanıcı Varsayılan Ayarları Kullanabilir. Fakat he proje için ayrı ayar yapılması tavsiye olunur.

SCADA sisteminin haberleşeceği saha cihazları, kontrolörler, RTU'lar veya diğer veri kaynakları tanımlanmalıdır.

Cihazların haberleşme yöntemi, adres bilgileri ve kullanılan protokole bağlı diğer parametreleri bu aşamada yapılandırılır.

Doğru cihaz tanımları, SCADA sisteminin saha verilerine güvenilir şekilde erişebilmesi için temel gerekliliklerden biridir.

Saha cihazlarından okunacak veya SCADA sistemi tarafından kullanılacak proses verileri tanımlanmalıdır.

Her veri için ilgili adres, veri tipi, açıklama, mühendislik birimi, ölçeklendirme ve ihtiyaç duyulan diğer parametreler belirlenebilir.

Bu aşama, saha haberleşmesi ile SCADA uygulaması arasındaki veri modelinin oluşturulması açısından kritik öneme sahiptir.

Projede fiziksel bir saha cihazından doğrudan okunmayan ancak hesaplama, mantıksal işlemler, durum değerlendirmesi veya ekran tasarımı için gerekli olan veriler varsa sanal veriler oluşturulabilir.

Bu adım proje gereksinimine bağlıdır ve her SCADA projesinde kullanılmak zorunda değildir.

Türetilmiş Veri kullanımı gerekli değilse Opsionel.

SCADA ekranlarında kullanılacak özel grafik nesneleri veya kullanıcı kontrolleri gerekiyorsa, bu nesneler ekran tasarımına başlamadan önce hazırlanmalıdır.

Hazırlanan görsel nesneler, proses ekipmanlarının ve sistem durumlarının kullanıcıya daha anlaşılır biçimde sunulmasını sağlar.

Özel görsel nesnelere ihtiyaç duyulmayan projelerde bu aşım doğrudan kullanılabilir hazır nesnelerle gerçekleştirilebilir.

Projenin temel veri yapısı ve kullanılacak görsel nesneler hazırlandıktan sonra SCADA ekranlarının tasarımına geçilir.

Ekranlarda proses ekipmanları, ölçüm değerleri, durum bilgileri, kumanda elemanları, alarm göstergeleri ve diğer kullanıcı arayüzü bileşenleri oluşturulur.

Ekran tasarımında temel amaç, operatörün proses durumunu hızlı ve doğru şekilde algılayabilmesini ve gerekli durumlarda güvenli şekilde müdahale edebilmesini sağlamaktır.

Sadece Event Recorder yazılımları kullanılacaksa Ekran Tasarımına Gerek Yoktur.

SCADA sistemini kullanacak operatör, mühendis, bakım personeli ve diğer kullanıcıların personel kayıtları oluşturulmalıdır.

Kullanıcıların sisteme erişimi ve gerçekleştirebileceği işlemler bu bilgiler üzerinden yönetilebilir.

Sistemde tanımlanan personelin hangi işlemleri gerçekleştirebileceği belirlenmelidir.

Kullanıcı yetkilendirmesi sayesinde her kullanıcının görev ve sorumluluğuna uygun erişim seviyesinin oluşturulması sağlanır.

Özellikle kumanda, ayar değiştirme, proje yönetimi ve kritik sistem fonksiyonları gibi işlemlerde uygun yetkilendirme yapılması operasyonel güvenlik açısından önemlidir.

SCADA sisteminde kullanılacak alarm türleri tanımlanmalıdır.

Alarm türleri, sistemde meydana gelen farklı durumların sınıflandırılması ve operatöre anlamlı biçimde sunulabilmesi için kullanılır.

Alarm Takibi Yapılacaksa GEREKLİ, yoksa OPSİYONEL.

Alarmların tesis, ünite, sistem veya fonksiyon bazında düzenlenebilmesi için gerekli alarm grupları oluşturulmalıdır.

Uygun alarm gruplaması, özellikle büyük SCADA projelerinde operatörün çok sayıda alarm arasından önemli olayları daha kolay takip etmesini sağlar.

Alarm Takibi Yapılacaksa GEREKLİ, yoksa OPSİYONEL.

SCADA sisteminin çalışma durumunu veya sistemsel problemleri bildirmek amacıyla kullanılacak sistem alarm tanımları oluşturulmalıdır.

Haberleşme sorunları, veri kalitesi problemleri, sistem bileşenlerinin çalışma durumları ve benzeri durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Sistem Alarmları Henüz Entegre Edilmemiştir.

Tanımlanan alarm türleri, grupları ve sistem alarm bilgileri kullanılarak projede izlenecek alarm listeleri oluşturulmalıdır.

Alarm listeleri, operatörün proses içerisindeki anormal durumları zamanında fark etmesine ve gerekli müdahaleyi gerçekleştirmesine yardımcı olacak şekilde düzenlenmelidir.

Alarm Takibi Yapılacaksa GEREKLİ, yoksa OPSİYONEL.

Tarihsel proses verilerinin saklanacağı ana arşiv veri tabanı için gerekli bağlantı ve yapılandırma ayarları yapılmalıdır.

Veri arşivleme yapısının doğru planlanması, geçmiş proses bilgilerinin daha sonra trend, raporlama ve analiz amacıyla kullanılabilmesi açısından önemlidir.

Kullanıcı Varsayılan Ayarları Kullanabilir.

Projenin gereksinimlerine bağlı olarak ilave yerel veri arşivleri kullanılacaksa, bu arşivlere ait veri tabanı bilgileri tanımlanmalıdır.

Bu yapı, özellikle farklı tesis bölümlerinin, yerel sistemlerin veya özel veri gruplarının ayrı arşivlerde tutulmasının gerektiği projelerde kullanılabilir.

Ana veri arşivi ve varsa ilave yerel veri arşivlerinde hangi verilerin saklanacağını belirlemek için ilgili seçim listeleri oluşturulmalıdır.

Bu aşamada hangi proses verilerinin tarihsel olarak saklanacağı belirlenerek gereksiz veri depolamanın önüne geçilmesi ve arşiv yapısının proje ihtiyaçlarına uygun hale getirilmesi sağlanır.

Veri Arşivleme Yapılacaksa GEREKLİ, yokda OPSİYONEL.

Projenin veri tabanı, cihaz, veri, ekran, kullanıcı, yetki, alarm ve arşiv yapılandırmaları tamamlandıktan sonra SCADA tasarımının bütünsel kontrolü gerçekleştirilmelidir.

Bu aşamada ekranların doğru çalışması, verilerin doğru kaynaklardan okunması, alarm koşullarının beklenen şekilde oluşması, kullanıcı yetkilerinin doğru uygulanması ve tarihsel verilerin doğru şekilde arşivlenmesi kontrol edilmelidir.

Gerekli kontroller tamamlandıktan sonra proje çalışma ortamına alınmaya ve devreye alma sürecine hazırlanabilir.

SCADA tasarımının tamamlanmasından sonra sistemin gerçek çalışma koşullarına geçmeden önce test edilmesi önerilir.

Haberleşme bağlantıları, veri değerleri, veri kaliteleri, ekranlar, kumanda işlemleri, alarm üretimi, kullanıcı yetkileri ve veri arşivleme fonksiyonları kontrol edilmelidir.

Tespit edilen hatalar giderildikten ve sistemin beklenen şekilde çalıştığı doğrulandıktan sonra SCADA projesi devreye alınabilir.

EOS SCADA Editor ile tipik bir SCADA projesinin geliştirilmesi genel olarak aşağıdaki iş akışı içerisinde gerçekleştirilebilir:

SCADA projesinin geliştirilmesinde temel amaç, yalnızca çalışan bir kullanıcı arayüzü oluşturmak değil; saha verileri, haberleşme, operatör etkileşimi, alarm yönetimi ve tarihsel veri arşivlemesini bir bütün olarak ele alan güvenilir bir çalışma ortamı oluşturmaktır.

Bu nedenle proje geliştirme sürecinde önce veri ve cihaz yapısının, ardından kullanıcı arayüzünün oluşturulması; daha sonra kullanıcı, alarm ve arşiv fonksiyonlarının yapılandırılması uygun bir yaklaşım olacaktır.

EOS SCADA Editor kullanım kılavuzunun takip eden bölümleri de bu yaklaşım doğrultusunda hazırlanmış olup, yukarıdaki aşamaların her birini ayrı ayrı açıklamaktadır.

Yazılımlar, teknik içerikler veya iş birliği hakkında iletişime geçebilirsiniz.

• benanbasoglu@gmail.com
• ANKARA