SCADA Ekran Tasarımlarının Yapılması

EOS SCADA yazılım mimarisi, temel olarak Editor ve Runtime olmak üzere birbirini tamamlayan iki farklı çalışma ortamından oluşmaktadır.

SCADA tasarımının çoğunlukla mühendislik veya merkez ofis ortamında, SCADA sisteminin kullanımının ise saha ortamında gerçekleştirildiği düşünüldüğünde, Editor ve Runtime birbirini tamamlayan iki temel bileşen olarak değerlendirilebilir.

EOS SCADA yazılımlarında ekran tasarımı için Kullanıcı Kontrol Nesnesi tabanlı bir görsel tasarım yaklaşımı kullanılmaktadır.

Geleneksel .NET uygulamalarında ekran tasarımı sırasında genellikle .NET standart kütüphanesi ile birlikte sunulan Button, TextBox, Label, Panel ve benzeri kullanıcı kontrollerinden yararlanılır. Bu standart kontroller birçok uygulama için yeterli olmakla birlikte, endüstriyel SCADA projelerinde proses ekipmanlarına ve projeye özgü çok daha özel görsel ihtiyaçlar ortaya çıkabilmektedir.

Örneğin bir pompa, vana, motor, jeneratör, kesici veya başka bir saha ekipmanının yalnızca statik bir görüntü olarak değil; çalışma durumu, alarm durumu, renk değişimi, animasyon, ölçüm değeri veya kullanıcı etkileşimi ile birlikte gösterilmesi gerekebilir.

Bu nedenle EOS SCADA Editor içerisinde projeye özgü görsel bileşenler oluşturulmasına ve bu bileşenlerin tekrar tekrar kullanılmasına olanak sağlayan Kullanıcı Kontrol Nesnesi yaklaşımı kullanılmıştır.

Bu yaklaşım aynı zamanda proje içerisinde kullanılan görsel bileşenlerin standartlaştırılmasını sağlar. Böylece aynı tip ekipman veya proses elemanı farklı ekranlarda aynı görsel davranış ve kullanım özellikleriyle gösterilebilir.

EOS SCADA yazılımlarında zengin görsel ve işitsel efektlerin oluşturulabilmesi amacıyla özel kullanıcı kontrol nesnesi motorları geliştirilmiştir.

Bu motorlar sayesinde SCADA ekranlarında yalnızca statik grafikler değil; proses durumuna göre değişebilen, veri değerlerine tepki verebilen, renk ve görünüm değiştirebilen ve gerektiğinde kullanıcı etkileşimi sağlayabilen gelişmiş görsel bileşenler kullanılabilir.

EOS SCADA yazılımları kapsamında programa farklı görsel özellikler kazandırmak amacıyla 70'in üzerinde farklı kullanıcı kontrol nesnesi motoru geliştirilmiştir.

EOS SCADA Editor yardımıyla görsel SCADA ekranları genel olarak aşağıdaki adımlar izlenerek hazırlanabilir:

1. Yeni ekranın oluşturulması
2. Ekran boyutunun seçilmesi
3. Ekrana ait genel özelliklerin belirlenmesi
4. Kullanılacaksa arka plan resmi oluşturulması veya seçilmesi
5. Ekranda kullanılacak kullanıcı kontrol nesnelerinin araç kutusundan seçilerek Sürükle-Bırak yöntemiyle istenen konuma yerleştirilmesi
6. Kullanıcı kontrol nesnelerinin boyutlarının Tut-Sürükle yöntemiyle ayarlanması
7. Kullanıcı kontrol nesnelerinin ayarlar penceresi veya ayarlar tablosu üzerinden renk, yazı tipi, tür ve diğer özelliklerinin yapılandırılması
8. Kullanıcı kontrol nesneleri ile ilgili veri noktalarının ilişkilendirilmesi

Bu işlemler, ekran üzerinde bulunması istenen tüm kullanıcı kontrol nesneleri için tekrarlanarak ihtiyaç duyulan görsel SCADA ekranı oluşturulur.

Oluşturulan ekranlar daha sonra EOS SCADA Editor içerisinde yeniden açılarak düzenlenebilir, değiştirilebilir ve projenin gelişen ihtiyaçlarına göre genişletilebilir.

EOS SCADA Editor, ekran tasarım sürecini kolaylaştırmak ve büyük SCADA projelerinde çalışmayı daha verimli hale getirmek amacıyla çeşitli tasarım ve ekran manipülasyon araçları içermektedir.

Ekran tasarımı sırasında Kullanıcı Kontrolü Ayar Penceresi ve Ayarlar Tablosu kullanılarak her bir kullanıcı kontrol nesnesinin ayrıntılı özellikleri yapılandırılabilir.

Bunun yanında ekran üzerinde bulunan nesneler için aşağıdaki temel işlemler gerçekleştirilebilir:

• Nesne ekleme
• Nesne silme
• Nesneleri konumlandırma
• Nesneleri boyutlandırma
• İleri alma
• Geri alma
• Nesneleri hizalama
• Nesnelerin özelliklerini değiştirme
• Arkaplan tasarım araccı

Bu araçlar sayesinde özellikle çok sayıda grafik nesne içeren karmaşık SCADA ekranlarının daha hızlı ve düzenli bir şekilde hazırlanması mümkün hale gelmektedir.

Yeni bir SCADA ekranı oluşturmak için SCADA Ağaç Menü Çubuğu içerisinde bulunan EKRANLAR menü öğesi üzerinde sağ fare tuşuna tıklanarak Ekran Durum Menüsü açılmalıdır.

Ekran Durum Menüsü, ekranların oluşturulması ve yönetilmesi için gerekli temel işlemleri gerçekleştirmeye olanak sağlar.

EKRAN EKLE seçeneği kullanılarak varsayılan özelliklere sahip yeni bir ekran oluşturulabilir.

Yeni ekran oluşturulduktan sonra ekranın özellikleri, ekran seçili durumdayken sağ tarafta bulunan Ayarlar Tablosu üzerinden değiştirilebilir.

Oluşturulan her SCADA ekranı, ekranın görünümü, konumu, boyutu, erişim yetkisi ve çalışma davranışını belirleyen çeşitli özelliklere sahiptir.

Bu özellikler sağ tarafta bulunan Ayarlar Tablosu üzerinden görüntülenebilir ve proje ihtiyaçlarına göre değiştirilebilir.

Yeni bir ekran oluşturulduktan sonra ekranın boyutu, genel özellikleri ve görünüm seçenekleri Ayarlar Tablosu üzerinden yapılandırılabilir.

Panel Boyutu özelliği ile ekranın kullanılacağı çözünürlük veya boyut seçilebilir. Ekranın standart bir çözünürlükte kullanılması isteniyorsa listede bulunan hazır seçeneklerden biri tercih edilebilir.

Projeye özel bir ekran boyutuna ihtiyaç duyulması halinde Custom (Özel) seçeneği kullanılabilir. Bu durumda CustomPanelSize özelliği etkin hale gelir ve ekranın genişlik ve yükseklik değerleri kullanıcı tarafından belirlenebilir.

Benzer şekilde Panel Konumu özelliğinde Specificlocation (Belirli Konum) seçilirse, CustomPanelLocation özelliği kullanılarak panelin konumu özel olarak belirlenebilir.

SCADA ekranlarında prosesin veya tesisin görsel olarak daha anlaşılır biçimde sunulması amacıyla arka plan resmi kullanılabilir.

BackgroundFile özelliği ile kullanılacak arka plan dosyası belirlenebilir. Arka plan resminin ekran üzerindeki yerleşim biçimi ise BackgroundImageLayout özelliği üzerinden yapılandırılabilir.

Arka plan resmi kullanılmadığında ekranın BackColor özelliği kullanılarak uygun bir arka plan rengi belirlenebilir.

Şeffaflık gerektiren tasarımlarda ise TransparentPanel, Opacity, TransparentColor ve TransparentComponents gibi özelliklerden yararlanılabilir.

SCADA projelerinde bazı ekranların yalnızca belirli kullanıcılar tarafından görüntülenmesi veya kullanılabilmesi gerekebilir.

Bu amaçla AuthorizationLevel özelliği kullanılarak ekran için gerekli yetki seviyesi belirlenebilir.

• None — Yetki gerektirmez.
• Monitor — İzleme yetkisi.
• Operation — İşletme yetkisi.
• Engineering — Mühendislik yetkisi.
• Superuser — Süper kullanıcı yetkisi.

Bu yapı sayesinde özellikle kumanda, mühendislik ayarları veya kritik sistem fonksiyonlarının bulunduğu ekranlara erişim kontrollü hale getirilebilir.

EOS SCADA Editor kullanılarak bir SCADA ekranının oluşturulması genel olarak aşağıdaki sırayla gerçekleştirilebilir:

Bu işlemler tamamlandıktan sonra hazırlanan SCADA ekranı EOS SCADA Runtime ortamında kullanılabilecek hale gelir. Ekranlar proje geliştirme sürecinin ilerleyen aşamalarında tekrar açılarak değiştirilebilir, geliştirilebilir veya yeni kullanıcı kontrol nesneleri eklenerek genişletilebilir.

Yazılımlar, teknik içerikler veya iş birliği hakkında iletişime geçebilirsiniz.

• benanbasoglu@gmail.com
• ANKARA